آرشيو

حقوق اقلیت ها در غرب و ایران

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

 

چکیده

تبعیض و بی عدالتی در مورد انسانها و در میان ملت ها سابقه طولانی دارد.یکی از اشکال تبعیض، تبعیض نژادی است که به عنوان یک سیستم غیر انسانی، حقوق بشر را پایمال کرده است.مسئله تبعیض نژادی مبنای برتری میان افراد و گروه های مختلف را رنگ، پوست، نژاد و مذهب می داند که در طول ادوار مختلف تاریخی مشکلات و آسیب های جدی به جوامع بشری وارد ساخته و ناقض حقوق انسان ها شده است و عامل ایجاد جنگ و ناامنی شده است.اهمیت این مسئله باعث شده است که در حقوق اسلام، اعلامیه جهانی حقوق بشر و کنوانسیون های بین المللی نسبت به آن موضع گیری شده و به نفی آن پرداخته شود. در این نوشته برآنیم تا به بررسی واکنش دولتهای غربی نسبت به مسئله تبعیض نژادی و حقوق اقلیت ها بپردازیم.

کلیدواژه نژادپرستی،حقوق اقلیت ها، تبعیض نژادی، حقوق بشر، زنان، اسلام هراسی.

 

مقدمه

احترام به حقوق اقلیت ها و تلاش در رفع تبعیض و نقض حقوق حقه ی آنان، یکی از مسائل مبتلابه حقوق بشر دنیای ماست. اقلیت های قومی، زبانی، نژادی و دینی با گرایش های مختلف در تمام کشورهای دنیا وجود دارند. به جرأت می توان گفت امروزه نمیتوان کشوری را یافت که تمام تابعینش یکدست باشند و در آن کشور، اقلیت معنا و مفهومی نداشته باشد. از سوی دیگر، می توان پذیرفت در دنیای کنونی که تمام کشورها سعی می کنند جایگاه خود را از نظر حقوق بشرارتقاء بخشند، رعایت حقوق اقلیت ها می تواند یکی از معیارهای مهم این ارزش گذاری باشد.

در اکثر کشورهای دنیا یکپارچگی و یکدستی صددرصد وجود ندارد و اقلیت های مختلف وجود دارند. با وجود اینکه منشور سازمان ملل و کنوانسیون های مختلف در دفاع از حقوق اقلیت ها قوانینی را وضع کرده و به تصویب کشورهای عضو رسیده است ولی نحوه برخورد با این اقلیت ها در کشورهای غربی متفاوت بوده و حمایت کافی از این اقلیت ها صورت نمی گیرد. تبعیض نژادی در ذات غربی ها خصوصا امریکایی که عصاره ای از مهاجران اروپایی هستند وجود دارد. این نژاد پرستی ریشه در تفکرات گذشته مسیحیت و دوره استعمار قدیم و جدید دارد که خودشان را یک نژاد برتر می دانستند که جهش علمی و تمدنی مدیون آنهاست و بقیه نژادها که به نوعی نژاد رنگین هستند باید تحت سلطه و نظارات آنها باشند. این یک تفکر اساسی در یک قرن گذشته در دنیای غرب خصوصا امریکا که غرب جدید می باشد، بوده است و هر از چند گاهی به صورت یک بحران جهانی نمایان می شود. تا یکصد سال قبل اصل برده داری بر اساس همین نگاه تبعیض آمیز در اکثر کشورهای اروپایی وجود داشت و تنها بعد از جنبش ها و حرکت های جهانی باعث شد که مجبور شوند و طی یک اعلامیه لغو برده داری را بپذیرند. ولی در عمل این ریشه ها همچنان حفظ شده و استمرار پیدا کرده است در این مقاله سعی بر این است که حقوق اقلیت ها و نحوه برخورد با آنهادر کشورهای غربی مثل انگلستان، آلمان و برخی ایالات آمریکا مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و سپس به بررسی نحوه برخورد دولت ایران با اقلیت های موجود در جامعه ما پرداخته و به مقایسه با جوامع غربی بپردازیم.

سوالی که در این مقاله به آن پرداخته می شود این است که: آیا حقوق اقلیت ها در کشورهای مختلف به یک میزان رعایت می شود؟

فرضیه این است که: ایران در مقایسه با کشورهای غربی حقوق اقلیت ها را رعایت کرده و تبعیض نژادی در ایران وجود ندارد.

تعریف اقلیت

تعاریف مختلفی از اقلیت می توان ارائه داد. در مفهوم لغوی، واژه اقلیت به معنای "کم بودن"، "قسمت کم تر" و در اصطلاح "گروهی از افراد یک کشور یا یک شهر می باشند که از لحاظ دین و مذهب یا نژاد، از اکثریت متمایز باشند. (معین، 1386: 180)

در تعریف دیگر می توان گفت: اقلیت‌ها گروهی هستند که از نظر عددی کمتر از بقیه جمعیت کشور بوده و در موقعیت غیر حاکم قرار دارند. این اعضا با داشتن تابعیت آن دولت، خصایص مذهبی، قومی یا زبانی متفاوت از دیگر افراد کشور دارند و هرچند به صورتی ضمنی، نسبت به حفظ فرهنگ، سنت‌ها، مذهب و زبان خودشان احساس همبستگی دارند.(عزیزی، 1385: 78)

بنابر این تعاریف می توان گفت اقلیت ها دارای تقسیم بندی های مختلف از لحاظ مذهبی، نژادی، زبانی، فرهنگی هستند. در این مقال آنچه بیشتر مورد تاکید است اقلیت های مذهبی به خصوص شیعیان هستند. 

تبعیض نژادی

تبعيض  از لحاظ لغوي، تقسيم و جدا كردن بعضي را از بعضي و بعضي را بر بعضي برتري دادن معنا شده است.(معین،1381: 422)یکی از اشکال تبعیض، تبعیض نژادی است که بر اساس رفتارهای نژادپرستانه به وجود آمده است.

از نژادپرستي همچون ساير مفاهيم علوم انساني، تعابير مختلفي ارائه شده است. آنگونه كه تا آخر دهه 1960

نژادپرستي را به عنوان ايدئولوژي و يا مجموعه اي از باورها تعريف ميكردند. عنصر اساسي اين ايدئولوژي آن بود كه نژاد،  تعيين كننده فرهنگ است و ادعاي برتري نژادي نيز از همين انديشه ناشي شد. از نگاه ديگر، اين واژه معناي گسترده تري يافت كه شامل رويه ها و نگرشها، علاوه بر باورها نيز ميشد. نژادپرستي در اين معنا به تمامي مجموعه عواملي اشاره دارد كه موجب تبعيض نژادي ميشود؛ و گاهي اوقات با مسامحه، عواملي را شامل ميشود؛ كه محروميت نژادي ايجاد ميكند.(گودرزی، 1385: 97)

نژادپرستي باوري است كه بر حسب آن يك گروه نژادي، خود را برتر از گروه هاي نژادي ديگر مي دانند؛ و يكي از قدرتمندترین و مخرب ترین اشکال تبعیض است.( کوئن، 1380: 349)

نژادپرستی اعتقادی است که بر اساس آن برخی گروه هاي انساني با ويژگي ها و يا خصوصيات خاص نسبت به گروه هاي ديگر برتر يا پست تر محسوب مي شوند. رفتار نژاد پرستانه ممكن است هميشه به صورت واضح و آشكار بروز ننمايد؛ مثل اينكه برخي ها را به خاطر نژاد يا رنگ پوستشان تهديد كنند؛ بلكه اين رفتارها ممكن است گاهي پنهاني و غير معمولي باشد؛ مثل زماني كه يك جامعه به طور سيستماتيك با گروه هاي مختلف بر اساس قضاوت تبعيض آميز، رفتار مي نمايد. رفتار نژاد پرستانه اغلب منجر به تبعيض نژادي مي شود كه پيامد هاي منفي مشخصي دارد. اين رفتارها ممكن است در برخي موارد ساده بوده و در حد ناديده گرفتن حقوق افراد محدود شوند ودر برخي موارد پيچيده و خطرناك باشند كه منجر به محروم ساختن افراد از حقوق حقه خود گردند.( رضائی،1384: 77)

بر اساس تعریفی که از نژاد پرستی ارائه شد، میتوان گفت هرگونه عامل تفاوت میان افراد مختلف که جنبه نژاد پرستی به خود بگیرد عامل تبعیض محسوب می شود. یکی از این عوامل، دین است. غربی ها دین اسلام را به عنوان یک نژاد در نظر گرفته و به همین دلیل اسلام به عنوان یک عامل تبعیض حساب می شود. در برخورد با مسلمانان موجود در جوامع غربی، حقوق آنان رعایت نشده و پدیده ای به نام اسلام هراسی و به تبع آن اسلام ستیزی به وجود می آید. در ذیل به تعریف و بررسی مراحل اسلام هراسی می پردازیم. 

اسلام هراسی

اسلام هراسی (ترس از اسلام) مفهومی است که به ترس و پیش داوری و تبعیض غیرعقلانی در برابر اسلام و مسلمانان اشاره دارد ‪(Freedman, 2001 :121)‬. گرچه سابقه این اصطلاح به دهه 1980 باز می‌گردد، اما پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 استفاده بیشتری از این اصطلاح شد. موسسه رانیمد تراست در انگلیس، که به امر تبعیض و نفرت در این کشور می‌پردازد، در 1997 اسلام‌هراسی را ترس و نفرت از اسلام و بنابراین، ترس و نفرت از همه مسلمانان تعریف کرد و ابراز داشت که این اصطلاح بر تبعیض و طرد مسلمانان از زندگی اقتصادی، اجتماعی و عمومی کشور نیز دلالت دارد. همچنین اسلام‌هراسی در بردارنده این برداشت است که اسلام فاقد ارزش مشترک با دیگر فرهنگ هاست، در مقایسه با غرب در موقعیتی فرودست قرار دارد و بیش از آنکه دین باشد، یک ایدئولوژی سیاسی است.‬‬‬‬‬‬‬‬

 موسسه رانیمد تراست، به طور اختصار، چنین گفته است:‌ «اسلام هراسی، ترس و اکراه بی اساس در برابر مسلمانان، که باعث دفع آنها و تبعیض علیه آنها می‌شود.ِ»

پس میتوان اسلام هراسی را محکوم‌سازی کلیت اسلام و تاریخ مسلمانان به عنوان امری افراطی؛‌ انکار اکثریت میانه‌روی مسلمان و در نظر گرفتن اسلام به عنوان مشکلی برای جهان؛ برخورد با تعارضات مربوط به مسلمانان به عنوان امری الزاماً حاصل اشتباهات آنان؛ تأکید بر این که مسلمانان در صدد ایجاد تغییر بر اساس دین خود هستند؛ و اعلان جنگ علیه کلیت اسلام  تعریف کرد. 

مراحل اسلام هراسی

 پدیده اسلام هراسی در دنیای معاصر را می توان به لحاظ تاریخی در چند مرحله تقسیم بندی نمود، این مراحل به اجمال عبارتند از:

۱.مرحله اول

 مرحله اول این پروژه به صورت مشخص از اواخر دهه 80 میلادی آغاز شد. چرایی عملیاتی شدن اسلام هراسی و اسلام ستیزی نیز به موضوعاتی چون پیروزی انقلاب اسلامی و رشد و از سرگیری جریان های تندرو و بنیادگرای اسلامی در جهان اسلام دانست. انقلاب اسلامی ایران در سال های نخست پیروزی باعث به وجود آمدن و ظهور خودآگاهی دینی در میان مسلمانان و بازیابی هویت اسلامی شد و این مهم نیز گفتمان بیداری اسلامی را به منصبه ظهور رسانید و گفتمان بیداری اسلامی تدریجا به گفتمان مسلط جهان اسلام تبدیل گردید. (مردن ۱۳۷۵: ۳۵)

۲.مرحله دوم

 از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در 1989 آغاز می شود. با فروپاشی بلوک شرق و شوروی سابق مطابق دیدگاه های محافظه کارانه افرادی چون لئواشتراوس مبنی بر وجود یک دشمن واقعی یا فرضی به عنوان یکی از راهبردهای سیاست خارجه ایالات متحده، پروژه اسلام هراسی مورد اهتمام و توجه بازیگران سلطه گر قرار گرفت. در همین راستا مراکز تصمیم ساز ایالات متحده سعی کردند برای پر کردن خلأ بیگانه هراسی و محاصره اندیشی، خطر اسلام را جایگزین خطر کمونیسم نمایند. (سعید ۱۳۷۹ :۳۸۰)

از این رو و در فاز جدید، راهبرد اسلام هراسی را از مجاری صرف تبلیغاتی خارج کرده و به آن زیر ساخت به اصطلاح علمی و فرهنگی دادند. در این رابطه و در سال 1993 تئوری برخورد تمدن ها از سوی «ساموئل هانتینگتون» مطرح گردید. هانتیگتون در نظریه خود که به جهان پس از فروپاشی بلوک شرق نظر دارد سخن از شکل گیری تمدن ها می کند و از این پس روابط و منازعات بین الملل را در عرصه فرهنگی و تمدنی می داند. وی از میان تمدن های نام برده بیش از همه به تمدن اسلامی تاکید می ورزد و معتقد است که جهان غرب باید به گونه ای این تمدن را مهار کند.

القاء این مفاهیم که قوانین اسلامی ناقض حقوق بشر است، اسلام دینی خشونت طلب و مروج عصبیت است، دین اسلام بنیادگرا و مخالف علم و پیشرفت می باشد، اسلام مولد اندیشه تروریسم است و... بخشی از فاز جدید اسلام هراسی و اسلام ستیزی در این مرحله را شامل می شود.

۳.مرحله سوم

 سومین موج اسلام هراسی پس از حادثه 11 سپتامبر و انفجارهای نیویورک و واشنگتن عملیاتی شد. در این مرحله رسانه های تحت کنترل نظام سلطه سعی کردند بنیان روابط جهان اسلام و غرب را دگرگون سازند، از این رو به شدت و حدت گسترده ای این عبارت که خطوط گسل تمدنی بین اسلام و غرب فعال شده است را القا می کردند. (همو۱۳۷۳: ۵۸)

 بعد از واقعه 11 سپتامبر بود که جورج بوش اعلام می کند که جنگ های صلیبی مجددا شروع شده است. وی کشورها را از این پس به دو گروه دوست ایالات متحده و دشمن ایالات متحده تقسیم بندی می کند که هر که با ما نیست پس بر ما است. (مردن: ۳۹) از این روی سخن از محور شرارت کرده و کشورهای ایران و کره و سوریه را به عنوان کشورهای حامی تروریست و نقض کننده منافع دنیای آزاد و جهان غرب معرفی می کند.

 دو روز پس از انفجارهای 11 سپتامبر، روزنامه هرالدتریبون در مقاله ای به قلم جان وینکور نوشت که این حوادث برخورد تمدن های اسلامی و غرب را آشکار ساخته است. (همان: ۶۷)

 اسلام هراسی و اسلام ستیزی توسط امپراتوری های خبری و رسانه ای نظام سلطه آنچنان ساماندهی شد که نخست وزیر وقت ایتالیا در اظهاراتی نسنجیده تمدن غرب را اصیل تر از تمدن اسلامی خواند و مسلمانان را به علت آنچه او فرودستی می نامید مورد تحقیر قرار داد. (لوئیس ۱۳۸۱: ۱۲۰)

 در ادامه این روند، فوکویاما یک ماه پس از حادثه 11 سپتامبر در مصاحبه ای با روزنامه گاردین تاکید کرد که اسلام تنها نظام فرهنگی است که مدرنیته غربی را تهدید می کند. او تصریح کرد که که آمریکا می تواند برای شکستن مقاومت کشورهای اسلامی در برابر مدرنیته از توان نظامی خود استفاده کند. (سعید ۱۳۷۹ :۳۸۰)

 در همین رابطه ویلیام کوهن، وزیر دفاع اسبق آمریکا و از استراتژیست های برجسته این کشور اعلام داشت جنگ آمریکا و متحدانش با اسلام، جنگ چهارم جهانی است. وی جنگ جهانی سوم را دوران جنگ سرد و به مدت 45 سال می داند و جنگ جهانی چهارم را هم نبرد بین تمدن غرب و اسلام معرفی می کند. (منصوری ۱۳۷۵: ۳۹۲-۳۷۹)

حقوق اقلیت ها در آلمان

آلمان در حالی همیشه خود را به عنوان یکی از مدعیان حقوق بشر در جهان معرفی کرده و در اقداماتی مداخله جویانه پیوسته انتقادهایی را متوجه برخی کشورها در این زمینه می کند که خود از پرونده چندان روشنی در زمینه حقوق بشر و رعایت حقوق مهاجران و اقلیت ها برخوردار نیست.

دولت آلمان در دفاع از حقوق ایرانیان در عرصه جهانی کارشکنی های مختلف انجام داده و حقوق ایران را به شدت نقض کرده است. از جمله این کارشکنی ها می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1-تامین سلاح های کشتارجمعی میکروبی و شیمیایی برای عراق در جنگ ۸ ساله بین ایران و عراق

۲- ایفای نقش منافقانه و تبعیض امیز در تعامل با مردم ایران و جلوگیری از دست یابی مردم ایران به انرژی 

3-صلح امیز هسته ای و فضا سازی خارج از چهارچوب و خلاف واقع مسئولین آلمان در مورد انرژی صلح آمیز هسته ای جمهوری اسلامی

4-دامن زدن به ایران هراسی با نمایش دروغین نقض حقوق بشر در ایران نظیر سخنرانی توهین آمیر گیدو وستورله وزیر امور خارجه در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران

همچنین تصویب قوانین تبعیض امیز ضد حقوق اقلیت های مسلمان مانند قانون منع حجاب معلمان در مدارس و دانشگاه ها مصوب ۲۰۰۶ آن هم در شرایطی که اسلام سومین دین آلمان است و ۴ میلیون نفر مسلمان در آلمان وجود دارد. در اقدام مشابهی ۸ ایالت از ۱۶ ایالت قوانین مشابهی را تصویب کرده اند، گذارندن قانون منع ثبت اسلام در هنگام تولد یا طلاق در ۲۰۰۸و جلوگیری از تحصیل تعدادی از دختران آلمانی به خاطر حجاب نمونه دیگری از نقض ازادی های مذهبی است که حتی خلاف قانون اساسی و قوانین مدنی گذشته المان . فشار تبعیض بر جامعه ۴ میلیونی مسلمانان آلمان کار را به جایی رسانده که جامعه مسلمانان آلمان از مشکلات روحی وروانی ناشی از تبعیض رنج میبرد.

  اشپیگل همچنین از تبعیض علیه مسلمانان مهاجر در آلمان خبر داد. نرخ بیکاری مسلمانان ترکیه به ویژه در شهرهای برلین و هامبورگ ، دو برابر میانگین ملی است ، ‪ ۲۸‬درصد ترکهای جویای کار با تبعیض مواجهند و با ۲۳‬درصد آنها در محیط کار بدرفتاری میشود.‬‬‬ همچنین مقامات آلمانی به شدت به  اسلام هراسی دامن زده و اقدامات متعددی در این زمینه انجام می دهند.از جمله:‬‬‬

- اجازه نمایش فیلم های با موضع اسلام هراسی نظیر نمایش فیلم ضداسلامی به وسیله خانه سینمای آلمان به نام “بله من می خواهم” در سینماهای مناطق”نویا کلن” و “شونابرگ” . این فیلم به طور غیرمستقیم از حجاب انتقاد می کند و آشکارا نسل دوم از مسلمانان را به روی گردانی از عادات و تقالید اسلامی تحریک می کند.

- ایجاد مرکز شستشوی مغزی مسلمانان در آلمان . در این مرکز قرار است پیروان ادیان دیگر که به دین اسلام گرویده اند و یا مسلمانان مقیم و مهاجرالاصل که ازنگاه دولت برلین افراطی و یاخطرناک تشخیص داده میشوند ،به میانه روی مورد تائید دولت آلمان تشویق شوند.

- اجازه انتشار کتب ضد اسلامی و ضد شیعیبه عنوان نمونه در آخرین کتاب با کتمان حقایق و وارونه جلوه دادن واقعیات،خوارج و شیعه درطول تاریخ به عنوان دو حزب با اشتراکات فراوان نشان داده شده و هر دو به عنوان احزاب سیاسی همیشه مخالف در صدر اسلام جلوه داده شوند.

- تبدیل آلمان به پایگاه همیشگی برای برگزاری کنفرانس های ضد اسلامی در اروپا

- هشدار مقامات المان درباره خطر اسلامگرایی در این کشور وزیر امور داخلی ایالت باواریای المان نیز با ابراز نگرانی از روند روز افزون گرایش به اسلام در میان مردم المان، این مسئله را نگران کننده دانست.

بر اساس گزارش کمیته رفع تبعیض علیه زنان سازمان ملل متحد موارد متعدد نقض این مورد درآلمان مشاهده شده است، تخریب و تحقیر جایگاه زن (نمایش زن به عنوان یک شی جنسی و محبوس در نقش های اجباری)، تبعیض حرفه ای زنان (افزایش بیکاری طولانی مدت زنان، افزایش تعداد زنان مشغول به کار در مشاغل پاره وقت، کم درامد و کم ارزش، ادامه تبعیض در میزان دستمزد و تفاوت در ارزش و موقعیت شغلی زنان و مردان)، تبعیض علیه زنان مهاجر و اقلیت ها (به ویژه زنان سینتی و رومانیایی و در معرض انواع خشونت های جنسی، قومی، مذهبی و نژادپرستانه، وضعیت اسف بار بهداشت، آموزش و شغل ان ها )، بهره برداری جنسی از زنان و عدم ارائه امار ان به وسیله دولت آلمان، نقایص در حوزه قانون گذاری و اصلاحات مضر برای حقوق زنان دولت فدرال.

شرایط زنان مسلمان محجبه در آلمان بسیار وخیم تر است و علاوه بر تبعیض ، در معرض تحقیر و توهین در محل کار خود قرار دارند. طبق قانون آلمان ، اشتغال زنان محجبه در اداره ها و مشاغل دولتی ممنوع است اما، به گفته زنان مسلمان این کشور، این قانون به بخش خصوصی نیز تسری یافته است . اشپیگل افزود: مسلمانان آلمان در زمینه تحصیل نیز با مشکلات فراوانی مواجهند ، به گونه ای که معلمان آلمانی در چارچوب تصورات کلیشه ای رایج با دانش آموزانی با فرهنگ و مذهب دیگر ، رفتاری توهین آمیز دارند. به اعتقاد کارشناسان علوم اجتماعی، جامعه آلمان میخواهد فاصله خودش را با مهاجران حفظ کند و حتی کودکانی را که از والدین مهاجر در آلمان متولد می شوند، شهروند آلمان تلقی نمیکند و رفتاری توهین آمیز با آنها در پیش می گیرد.( 

http://www.teribon.ir/archives/2715)

 

حقوق اقلیت ها در انگلستان

انگلیس از جمله کشورهای غربی است که در تنظیم سیاست خارجی خود همواره مدعی است که موضوع حقوق بشر را به طور خاص و به عنوان یک اولویت مهم در مناسبات خود با سایر کشورها مورد توجه قرار می دهد. حقوق بشر در آغاز هزاره سوم به رکن محوری نظام حقوقی، به سرعت در حال تغییر انگلیس بدل شده است. اما آنچه از گزارشات و واقعیات موجود در جامعه انگلستان بر می آید بر خلاف این است و بیانگر این واقعیت است که در این دولت حقوق بشر رعایت نمی شود. اقلیت های موجود در این جامعه در معرض انواع خشونت ها قرار داشته و حقوق حداقلی آنان رعایت نمی شود و از سمت دولت انگلیس مورد حمایت قرار نمی گیرند.

پس از حادثه یازده سپتامبر، انگلیس به بهانه تامین امنیت خود، لوایحی را به تصویب رساند که دستاوردی جز دامن زدن به اسلام هراسی و منزوی کردن مسلمانان در این سال ها نداشته است. مسعود شجره، رییس کمیسیون حقوق بشر اسلامی در گفت وگو با ایرنا گفت: در حال حاضر اسلام هراسی به گونه ای شده که جزوی از فرهنگ روزنامه ها، مجلات، تلویزیون و حتی سیاستمداران انگلیسی درآمده است. شجره افزود: متاسفانه تعداد زیادی از اقلیت های قومی و مسلمانان در زندان های پلیس انگلیس کشته شده اند و متاسفانه هیچ وقت نشده است که پلیس را تحت نظر بگیرند، چه برسد به اینکه محاکمه بشوند و یا محکوم بشوند و این مساله نشان می دهد که این سیستم، از نمایندگان خود حتی موقعی که خلاف قانون انجام می دهند، دفاع می کند و نمی گذارند اشخاص به حقشان برسند.(www.irna.ir)

دولت انگلیس اقلیت های دینی را تحت فشار قرار می دهد: مقامات لندن همواره جامعه مسلمان را به اتهام ارتباط با تروریستها محدود کرده و مانع فعالیت آزاد مسلمانان در این کشور شده اند. پس از حادثه یازده سپتامبر دولت انگلیس بیش از پیش مسلمانان انگلیسی را تحت فشار قرار داده و با آنان به شکلی خشن و تبعیض آمیز رفتار مینمود. چنانکه دولت انگلیس در سال 2013 ، با نصب دوربین در مناطق مسلماننشین این کشور به بهانه مبارزه با اقدامات تروریستی، حقوق شهروندان مسلمان انگلیسی را نقض میکرد. پلیس این کشور بیش از 200 دوربین مدار بسته را در مناطق مسلمان نشین انگلیس نصب کرد که برخی از آنها مخفی و برخی دیگر در انظار عمومی قرار گرفتند. گفته می شود که ارزش 40 دوربین ای.ان.پی.آر که به طور پنهان و 60 دوربین استاندارد سی.سی.تی.وی که آشکارا نصب شده اند معادل 3 میلیون پوند است که از محل بودجه تروریسم تامین می شوند. راجر گادسیف از نمایندگان پارلمان انگلیس اجرای این طرح را مرگ آزادی های مدنی خواند.(www.yjc.ir/fa/news/5033193)

اسلام ستیزی در غرب تنها به وضع قوانین تبعیض آمیز علیه مسلمانان محدود نمی شود. طبق آمار به دست آمده حدود ۵۸ درصد از کسانی که بین آوریل ۲۰۱۲ و آوریل ۲۰۱۳ حملات ناشی از اسلام ‌هراسی در انگلیس را تجربه کردند زن بودند. قتل یک زن مسلمان در انگلستان به جرم داشتن حجاب نمونه دیگری از نقض حقوق زنان اقلیت شیعه در این کشور است. پليس انگليس در سال 2014 ، اعلام كرده است اين زن مسلمان سعودي كه سي ساله بوده و چند ماه پيش با برادرش براي تحصيل به انگلستان آمده، به خاطر تعدد ضربات چاقو بر سر و سينه خود كشته شده است . دانشجويان و اساتيد دانشگاه اسكس كه محل تحصيل اين زن بوده به شدت در شوك به سر مي برند چرا كه اكثرمحصلان اين دانشگاه از فرهنگ ها و مذاهب مختلف جهان در آن مشغول به تحصيل مي باشند. سفارت عر بستان سعودي در لندن اعلام كرده است، پيگير قتل اين زن است. يك مرد 52 ساله نيز در ارتباط با اين قتل بازداشت شده است . براساس آخرين تحقيقات توسط نشريه فايننشال تايمز، انگلستان يكي از بدترين كشورها در زمينه اسلام هراسي است.(www.shafaghna.com)

حقوق اقلیت ها در آمریکا

آمریکا در زمان تاسیس، خود را به عنوان کشور مدافع حقوق بشر، آزادی و دموکراسی معرفی کرد و زمانی هم که مهاجران از کشورهای اروپایی به این کشور آمدند، آزادگی انسانها را همواره مورد تاکید شعارهای خود قرار داد، اما بعد از مدتی که ثروت و منافع اقتصادی خود را در داخل افزایش داد، شروع به خرید و فروش بردگان و اسیران آفریفایی کرد.

امروزه اقلیت های دینی و نژادی بیشتر از سایر شهروندان آمریکایی در معرض خشونت، زورگیری و آزار و اذیت قرار می گیرند. خانه تقریب به نقل از دیدبان آمریکا: اقلیت های دینی و نژادی بیشتر از سایر شهروندان آمریکایی در معرض خشونت، زورگیری و آزار و اذیت قرار می گیرند. بسیاری از سفید پوستان آمریکایی، از مأموران پلیس گرفته تا دولتمردان، شهروندان معمولی و حتی دانش آموزان مدارس؛ هر یک به طریقی رنگین پوستان و اقلیت های دینی را مورد آزار قرار می دهند. در صورتی که خصوصیات ظاهری یک فرد از رنگ پوست گرفته تا آرایش موها و نوع پوشش و لباسش آشکار کننده اعتقاد وی به مذهب یا قومیتی خاص باشد، احتمال قرار گرفتن وی در معرض خشونت به مراتب بیشتر می شود.

مشکلات مربوط به تبعیض نژادی در آمریکا در حدی است که به یکی از معضلات عمیق اجتماعی این کشور تبدیل شده است. برگزاری مناظره میان «تیم کین» نامزد معاونت هیلاری کلینتون و «مایک پنس» نامزد معاونت دونالد ترامپ در دانشگاه «لانگ وود» در ایالت  ویرجینیا که  به عنوان مکانی برای اعتراض به جداسازی نژادی شهرت دارد، نشان از وخامت بحران تضاد نژادی در جامعه آمریکا است. مساله گسست و تضاد نژادی در جامعه آمریکا با توجه به کشته شدن شمار زیادی از سیاه پوستان به ضرب گلوله پلیس سفید پوست، آنقدر حاد شده است که  سناتور تیم کین نامزد معاونت ریاست جمهوری از سوی هیلاری کلینتون در ابتدای مناظره خود در دانشگاه لانگ وود(یکی از نمادهای مبارزه با نژاد پرستی) چنین گفت: خیلی خوشحالم که بار دیگر به دانشگاه لانگ وود در ویرجینیا باز گشته ام. اینجا مکانی فوق العاده است. شصت و پنج سال پیش یک زن شجاع به نام باربرا جونز از مدرسه (دبیرستان) خارج شد و به جداسازی نژادی در مدارس اعتراض کرد و بدین ترتیب تاریخ ساز شد. (http://www.afkarnews.ir)

به گزارش مرکز تحقیقاتی «پیو»، مسلمانان آمریکا در میان دیگر اقلیت های این کشوربا بیشترین تبعیض مواجحند. تبلیغات اسلام هراسانه پس از واقعه 11 سپتامبر تأثیر بسیاری بر این نگاه تبعیض آمیز داشته است. این تبلیغات منفی باعث شده است که 65 در صد از آمریکایی ها، اسلام را دینی متفاوت از سایر ادیان و مرتبط با تروریسم تلقی نمایند.

از دیگر نشانه های افزایش روز افزون خشونت علیه مسلمانان در آمریکا، افزایش آشکار شمار گروه های افراطی و به اصطلاح میهن پرست در این کشور است. اقلیت های مذهبی به ویژه مسلمانان، هدف اصلی اقدامات خشونت آمیز این گروه ها هستند. شمار این گروه ها از 149 گروه در سال 2008 ، به 512 گروه در سال 2009 افزایش یافته است. با این وجود خشونت علیه مسلمانان بازتاب بسیار اندکی در رسانه های دولتی آمریکا دارد. مقامات کاخ سفید از یکسو در مقابل گزارشات منتشر شده از وضعیت نا بسامان اقلیت های مذهبی در این کشور سکوت می کنند و از سوی دیگر دم از آزادی و حقوق بشر می زنند.( www.religionscenter.com)

بررسی موضع جمهوری اسلامی ایران نسبت به تبعیض نژادی و حقوق اقلیت ها

در کنار اکثریت مسلمان در کشور ایران، اقلیت‌های غیر مسلمان نیز وجود دارند که با داشتن تابعیت ایران، از اعضای ملت محسوب می‌شوند. اقلیت ها ضمن تمایل به برابری با اکثریت مسلمان، خواهان اقدامات حمایتی از سمت دولت ایران هستند که چه در قانون اساسی و چه در قوانین عادی تأکید ویژه ای به حقوق آنها شده و مورد حمایت هستند. پذیرش و احترام به تنوع فرهنگی و مذهبی، از ویژگی‌های بارز ایرانیان در طول تاریخ کهن این سرزمین بوده و هست و ایرانیان سالیان متمادی است که حقوق اقلیت ها را در کنار اکثریت مسلمان رعایت کرده اند.

اقلیت‌های دینی مورد نظر از لحاظ حقوقی، شرایط لازم را به‌عنوان اهل کتاب (منظور در قرآن) دارا هستند و در نتیجه، از حقوق مترتب بر آن برخوردار خواهند بود. (هاشمی، 1382: 183) 

با مطالعه اصول 3،14، 19 ،22 ،23،28 ،29 ،30،31 ،33 ،34 ،35 ، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مي توان اذعان كرد كه در اين قانون يك سلسله حقوق اساسي از قبيل تساوي در برابر قانون، محفوظ بودن جان و مال و شغل، مسكن، آزادي عقيده، انتخاب شغل ، برخورداري از روند عادلانه دادرسي، داشتن تابعيت، مشاركت در اداره امور كشور و امثال اين ها براي همه افراد و اتباع كشور و شهروندان ايراني صرف نظر از هر نوع وابستگي قومي، زباني و مذهبي به رسميت شناخته است و همگي بدون هيچ تبعيضي از اين حقوق مي توانند بهره مند گردند.(احمدزاده،1391: 16) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصل سیزدهم که اقلیت‌های دینی رسمی را سه دین یهودی، مسیحی و زرتشتی معرفی می‌کند و اینگونه بیان می کند: 

ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی تنها اقلیت‌های دینی شناخته می‌شوند که در حدود قانون، در انجام مراسم دینی خود آزادند و در احوال شخصیه و تعلیمات دینی، بر طبق آیین خود عمل می‌کنند. بنابراین، نظام جمهوری اسلامی ایران، چتر شناسایی را برای همة اقلیت‌های دینی موجود در این سرزمین باز نکرده است، بلکه با توجه به مبانی دینی نظام جمهوری اسلامی ایران که در اصول متعدد قانون اساسی متبلور است و همچنین طبق اصل 13 قانون اساسی، فقط زرتشتیان، کلیمیان و مسیحیان که دارای ادیان توحیدی هستند به‌عنوان «اقلیت‌های دینی» شناسایی می‌شوند.

و در اصل شصت و هفتم که مربوط به سوگند خوردن نمایندگان در بدو انتخابات و نخستین جلسه مجلس شورای اسلامی است که مقرر می دارد: نمایندگان اقلیت‌های دینی با ذکر کتاب آسمانی خود ادای سوگند‌کنند. 

رعایت حقوق اقلیت‌های مذهبی و قومی بر پایه هم‌زیستی مسالمت‌آمیز  به عنوان شهروند ایرانی همواره مانند سایر افراد جامعه در تمام عرصه‌ها مورد توجه قرار گرفته که این امر منجر به حضور فعال و گسترده این افراد در جامعه شده است.

اقلیت ها، حق اجرای مراسم و مناسک مذهبی خود را دارند. قانون‌گذار نیز اجرای مراسم دینی اقلیت‌ها را در حدود قانون آزاد می‌داند؛ زیرا همراه برخی از اعمال عبادی آنان ممکن است مراسمی باشد که اجرای علنی آن در جامعه مسلمانان حرام و در جمهوری اسلامی خلاف قانون محسوب شود. (هاشمی، 1382: 184)

بنابراین در مقایسه با حقوق اقلیت ها در کشورهای غربی، می توان دریافت که ایران در برخورد با اقلیت ها بسیار منصفانه عمل کرده و شرایط زندگی و اجرای مراسم و مناسک مذهبی، آزادی عقیده، آزادی بیان را به طور کامل برای غیر مسلمانان فراهم نموده است.

 

نتیجه گیری

با بررسی حقوق و امکانات خاص اقلیت ها درکشورهای مختلف در مییابیم که در کشورهای غربی علیرغم تصویب قوانین حمایتی درمورد حقوق اقلیت های مختلف، دولت ها در برابر این اقلیت ها بسیار سلیقه ای عمل کرده و  موارد متعدد نقض حقوق اقلیت ها و بخصوص شیعیان و زنان شیعه وجود دارد.اما با تأمل در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، درمی یابیم که تدوین کنندگان قانون اساسی، در نگارش و تصویب قانون اساسی، ضمن اساس قرار دادن شرع مقدس، نسبت به اسناد بین المللی حقوق بشر در رابطه با اقلیتها نیز بی توجه نبوده اند. بر همین اساس در قوانین عادی نیز، حقوقی در راستای تضمین اصل 13 قانون اساسی برای اقلیتهای دینی در نظر گرفته شده است که از جمیع این قوانین می توان دریافت اقلیت های ایران با وجود جمعیت کم، از امکانات مناسبی نسبت به اقلیت های ساکن در کشورهای دیگر برخوردارند. پربیراه نیست که چنین بیان نمود در مواردی چون اختصاص یک نماینده مجلس به اقلیت ها، با وجود جمعیت کم آنها و یا حضور نمایندگان اقلیت در مجلس تدوین قانون اساسی، نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، مترقی تر و پیشروتر از اسناد حقوق بشری عمل نموده است.

آخرین نکته این که با مداقه در روح کلی قانون اساسی دریافته می شود، اصول قانون اساسی ایران در برخورد با اقلیت های دینی و مذهبی، مبتنی بر عدالت و انصاف است. این عدالت و انصاف همچنین زمینه های مشارکت عمومی اقلیتها را در سطح جامعه فراهم ساخته، بر آن تأکید و توصیه دارد که خود سبب حفظ و استمرار هویت گروه های اقلیتی در جمهوری اسلامی ایران بوده است.

منابع

1.احمدزاده، امید.(1391)" بررسی حقوق اقلیت های دینی و نژادی در حکومت پیامبر "،فصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی، سال اول، شماره دوم.

2.سازمان ملل متحد ( 1384 ):الفباي آموزش حقوق بشر، مترجم سهراب رضايي، تهران: عابد.

3.سعيد، ادوارد، اسلام رسانه‌ها، ترجمه اكبر افسري، تهران، توس، چاپ اول، ۱۳۷۹.

4.عزیزی، ستار، 1385، حمایت از اقلیت‌ها در حقوق بین‌الملل، همدان، نور علم.

5.كوئن،بروس( 1380 )؛مباني جامعه شناختي، غلامعباس توسلي و رضا فاضل، تهران: سمت.

6.گودرزي، حسين( 1385 )؛مفاهيم بنيادين در مطالعات قومي، تهران: تمدن ايران.

7.مردن، سيمون،(1379) تقابل فرهنگي در روابط بين‌الملل اسلام و غرب، ترجمه احمد عليخاني، تهران، آرين، چاپ اول.

8.معين، محمد( 1381 )؛ فرهنگ دو جلدي، تهران: انتشارات آدنا.

9.معین، محمد(1386) فرهنگ فارسی، تهران، ادنا، چ 4، ج 1.

10.منصوری، جواد،(1375) اقلیت های مسلمانان و بحران هویت در غرب: در مجموعه مقالات مسلمانان در کشورهای غیر اسلامی، تهران، مجمع جهانی تقریب المذاهب.

11.همو، برخورد،(1373) آراي مسلمانان و مسيحيان: تفاهمات و سوء تفاهمات، ترجمه محمد حسين آريا، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول.

12.هاشمی، سیدمحمد. (1382)حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران، نشر میزان.

-13http://www.teribon.ir/archives/2715

-14 http://www.afkarnews.ir

-15www.yjc.ir/fa/news/5033193

-16www.shafaghna.com/persian/services/islamic-world/item/77308

-17www.irna.ir/fa/news

-18http://www.religionscenter.com/religious-minorities-rights/in-west

 

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837