آرشيو

روز جهانی پیشگیری از خودکشی

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 



چکیده:
خودکشی رفتار و اقدام خطرآفرینی است که معمولاً در پی فشارهای اجتماعی و خانوادگی و روانی شکل می‌گیرد. خودکشی یکی از معضلاتی است که امروزه در جوامع پیشرفته و صنعتی رو به افزایش است و مطرح شدن مسئله خودکشی باعث نگرانی هایی در سطح جهانی شده است‌. از همین رو هر ساله به مناسبت روز جهانی پیشگیری از خودکشی و به منظور افزایش اطلاع رسانی در تاریخ دهم سپتامبر مراسم ویژه ای در کشورهای مختلف برگزار می شود  این پژوهش به بررسی نرخ خودکشی در میان کشورهای جهان می پردازد.
کلمات کلیدی:
خودکشی، دورکیم، روز جهانی پیشگیری از خودکشی، افسردگی، خودکشی از نظر اسلام

مقدمه
در بسیاری از کشورها، به ویژه در کشورهای غربی، خودکشی یک مشکل عمده اجتماعی و بهداشت روانی به حساب می آید و یکی از مسائلی است که توجه ویژه ای را در مجموعه مراقبتهای بهداشتی اولیه و ثانویه در برمی گیرد.
امروزه در بسیاری از کشورها خودکشی به صورت قابل توجهی بالاتر از تعداد مرگهای ناشی از تصادفات است که البته فرهنگ های خاصی از لحاظ سنی و جسمی در عمل خودکشی دیده می شود. در تعدادی دیگر از کشورها، به ویژه در گروه های سنی جوانتر، خودکشی بعد از تصادفات به عنوان یکی از دلایل منجر به مرگ رتبه بندی شده است. در دهه اخیر، رده بندی نرخ های خودکشی به ویژه در کشورهای اروپایی، با تغییرات زیادی همراه بوده است. از هم گسیختگی پیوندهای سنتی و همبستگی های اجتماعی و نیز بیگانه شدن با ارزشها و هنجارهای جامعه موجب فزونی میزان خودکشی در جوامع صنعتی گردیده است. بدون تردید سست شدن نهاد خانواده در این جوامع نیز، از دلایل اصلی بالا رفتن نرخ خودکشی های خودخواهانه و آنومی در این کشورهاست. ضعیف شدن اعتقادات مذهبی در جوامع اروپایی را نیز می توان از دیگر دلایل بالا بودن خودکشی در این کشورها دانست. (مرادی، خادمی: 17، 20)
این اطلاعات به روشنی نشان می دهند که خودکشی یک مسئله جدی است و لازم است استراتژی های پیش گیری کننده موثر اجرا شود، تا میزان خودکشی در سالهای آتی بیشتر نشود. البته به دست آوردن آمار صحیح و دقیق درباره خودکشی دشوار است اما آنچه واضح و مشخص است این است که میزان خودکشی در کشورهای اسلامی و در میان افرادی که دارای مذهب و عقیده هستند بسیار کمتر بوده است. با نگاهی به گزارش سلامت سازمان همکاری اقتصادی و توسعه میتوان دریافت که تجویز داروهای ضد افسردگی در کشورهای ثروتمند جهان، بیشتر شده و افزایش مصرف همین قسم داروها امکان خودکشی و ناامیدی افراد را بیشتر کرده است. در این پژوهش قصد داریم تا با نگاهی واقع بینانه به آمار خودکشی در سطح جهان، رویکردی توصیفی و تحلیلی از وضعیت افراد و زمینه های خودکشی آنان ارائه دهیم.

مفهوم شناسی خودکشی
نظریه دورکیم

کلمه suicide   از ریشه فرانسوی و لاتین مدرن برآمده است و sui به معنی به خود و caedere  به معنی کشتن است و معنی آن عمل کسی است که عمداً خود را می کشد. برای خودکشی چند تعریف وجود دارد:«عملی که فرد در آن جان خود را می گیرد«، «وقتی که فرد به دست خودش می میرد« یا «وقتی کسی میل دارد که خود را بکشد یا به آن اقدام میکند«. به طور سمبلیک رفتار فرد یا گروهی را که موجب انهدام خودشان بشود نیز می توان خودکشی دانست (خودکشی سیاسی یا خودکشی اقتصادی).استفاده از کلمه خودکشی هم برای اعمال مرگ آور و هم برای اعمال غیر مرگ آور موجب سردرگمی می شود. همچنین باید رفتار فردی که به خودش آسیب می رساند و به طور آگاهانه ای قصد مرگ ندارد را ، از آن جدا کرد(parasuicide ).(حسینی، 1378 : 138)
امیل دورکیم خودکشی را چنین تعریف می کند:«خودکشی عبارت است از هر نوع مرگی که نتیجه مستقیم و یا غیر مستقیم کردار مثبت یا منفی خود قربانی است که می دانسته می بایست چنین نتیجه ای را به بار آورد.(موسوی و دیگران،1386: 55)
دورکیم چهار نوع خودکشی را بر اساس درجات عدم توازن در دو نیروی اجتماعی، همبستگی اجتماعی(خودکشی خودخواهانه و دیگر خواهانه) و وجدان اخلاقی (خودکشی آنومی و خودکشی ناشی از تقدیر) ارائه کرده است.
خودکشی خودخواهانه ناشی از فقدان همبستگی فرد با دیگر اعضای جامعه اش می باشد. افرادی که ارتباط ضعیفی با گروه های اجتماعی دارند از حمایت و راهنمایی کمتری از طرف اجتماع برخوردارند که این امر تمایل به خودکشی را نزد این افراد بیشتر می کند. به عنوان مثال بررسی های دورکیم نشان داد که افراد مجرد تمایل بیشتری به انجام خودکشی دارند، نرخهای خودکشی به ویژه در مردان مجردی که کمتر مقید به هنجارهای اجتماعی بوده ، از ارتباطات هدفمند و مستحکم اجتماعی کمتری برخوردارند، از سایر افراد مجرد نیز بالاتر است.
خودکشی دیگر خواهانه در حالتی کاملاً متضاد با وضعیتی است که موجب خودکشی خودخواهانه می شود. این نوع خودکشی ناشی از همبستگی بیش از اندازه فرد با اعضای جامعه می باشد. خصیصه اصلی این نوع خودکشی قربانی شدن فرد به وسیله خودش است. افراد آنچنان در گروه های اجتماعی غرق می شوند که بینش فردی خود را از دست داده و میل به قربانی کردن هر چیزی را برای علایق گروهیشان پیدا می کنند، حتی اگر این قربانی زندگیشان باشد. رایجترین شکل خودکشی دیگر خواهانه در بین اعضای ارتش کشورها دیده می شود.
همانطور که گفته شد وجدان اخلاقی، نیروی اجتماعی دومی است که عدم توازن در آن منجر به دو نوع خودکشی آنومی و خودکشی ناشی از تقدیر می شود. خودکشی آنومی هنگامی افزایش می یابد که نظارت و کنترل جامعه بر رفتارها و هنجارها ضعیف یا حذف شود. ناهنجاری یا نابسامانی ناشی از تضعیف وجدان اخلاقی جامعه، عموماً به سبب بحران های بزرگ اجتماعی چون: جنگ بحران اقتصادی(مثلاً بحران اقتصادی 1929 تا 1933 آمریکا) و بحران های سیاسی پدید می آید. افزایش فشار تورم و گرانی و عدم توان مالی اداره زندگی نیز در افزایش خودکشی موثر است.
وقتی قواعد اخلاقی و ارزشها در جامعه ضعیف می شود، افراد دچار پریشانی فکر می شوند، امیالشان نامحدود می گردد، عدم تعادل میان آرز وهای افسار گسیخته و وسایل ارضای آنها ناگزیر  کشمکش های جادویی را بر می انگیزند، در این حالت قدرت تصمیم گیری از دست می رود و فرد زندگی را برای خود بی مفهوم می بیند و پیوندش با جامعه قطع شده، اقدام به خودکشی می کند.
به نظر دورکیم در جامعه های امروزی ، معیارها و سنجش های سنتی بی آنکه توسط هنجارهای جدید جایگزین گردند، تضعیف می شوند. از این رو «آنومی» هنگامی به وجود می آید که معیارهای روشنی برای راهنمایی رفتار در حوزه معینی از زندگی اجتماعی وجود نداشته باشد. مردم در چنین شرایطی دچار سردرگمی و نگرانی می شوند، بنابراین چون بعد از تلاش بسیار زنگی را سراب ، پیروزیها را بی فرجام و حیات را پوچ می یابند، دست به خودکشی می زنند.
دورکیم خودکشی ناشی از تقدیر را به عنوان چهارمین نوع خودکشی معرفی کرده است. این نوع خودکشی افرادی را شامل می شود که دارای محدودیتهای سنگین و همیشگی هستند و زندگی بی ثمری دارند. به عنوان مثال به غلامها ، زنان متأهلی که درای فرزند نمی شوند و همسران جوان افراد سالخورده اشاره نمود.(مرادی، خادمی: 17)
تحلیل دورکیم در متن خاص جوامعی صورت می گرفت که با سرعت به سوی صنعتی شدن پیش می رفتند و دولت های ملی که غالبا تازه تأسیس بودند (مثل ایتالیا تا 1870 و آلمان 1871). (علی بابایی، 1385: 164)
پیشینه خودکشی
با ظهور و گسترش آئین مسیحیت گرایش افراد نسبت به مرگ و زندگی تغییر کرد و در قرون وسطی در تمام جهان مسیحی خودکشی امری مضموم بود. سن لوئی و آگوستین خودکشی را گناه و آنرا مردود شمرده و پیامد آن توماس اکونیاس خودکشی را امری نامشروع و غیر طبیعی برشمرد. در این دوران اغلب کشورهای اروپایی به خصوص انگلستان و اسکاتلند جسد افراد خودکشی را خارج از گورستانهای عادی دفن می کردند. در قرن هفدهم میلادی سرکوب و مجازات خودکشی شدید بود و ان را جنایتی معادل سوء قصد به جان پادشاه و بر ضد خدا و انسان می دانستند و در انگلستان تا سال 1870 خودکشی از نظر قانونی جرمی بزرگ به حساب می آمد و معمولاً وابستگان فرد خودکش مجبور به پرداخت غرامت به دولت بودند ولی بعدها این قانون تغییر یافته و بستگان افرادی که خودکشی می کردند از دریافت بیمه محروم می شدند. در قرن 19 «عصر روشن اندیشی» نویسندگانی چون منتسکیو، ولتر، روسو و دیگران با چنین قوانینی که علیه خودکشی وجود داشت به مبارزه پرداختند و حق انتخاب افراد در مورد زندگی و مرگ خود را تبلیغ نمودند که خود موجب رونق بیشتر خودکشی گردید. با فزونی یافتن خودکشی در اواخر قرن 19 در انگلستان و امریکا باشگاهی مخصوص رسیدگی به خودکشی شکل می گیرد، تا قوانین حمایتی و مشاوره برای افرادی که قصد خودکشی دارند وضع گردد. گرچه اقدامات گسترده ای جهت پیشگیری از خودکشی از آن به بعد در کشورهای اروپایی و امریکا صورت پذیرفته است ، ولی گزارشها و آمارهای موجود نشان می دهد که میزان خودکشی در حال حاضر 6 -7 برابر میزان خودکشی در اواسط قرن 19 می باشد.(پوریوسفی ، 4)
روز جهانی پیشگیری از خودکشی
روز جهانی پیشگیری از خودکشی هرساله در تاریخ 10 سپتامبر برابر با 19 شهریور ماه به منظور افزایش آگاهی خودکشی و کاهش یکی از علل عمده مرگ زودرس برپا می شود.
هرساله در این تاریخ، به منظور افزايش اطلاع‌رسانی در زمينه اقدامات پيشگيرانه ضروری با هدف کاهش نرخ قربانيان خودکشی در سراسر جهان مراسم ويژه‌ای در کشورهای مختلف برگزار می‌شود. برگزاری مراسم روز جهانی پيشگيری از خودکشی به سازمان‌ها، آژانس‌های دولتی و افراد اين فرصت را ميی دهد تا سطح آگاهی‌های خود را در مورد خودکشی، بيماری‌های ذهنی مرتبط با خودکشی و پيشگيری از خودکشی افزايش دهند. در روز جهانی پیشگیری از خودکشی، در کشورهاي اروپايي و ژاپن که سر آمد خودکشي در جهان هستند سه نوع عمده خودکشي را مي‌توان ديد. بیشترین آمار خودکشی متعلق به چین و روسیه است.
هرساله طی مراسمی برای ترویج آگاهی در مورد خودکشی، بیماری های روانی مرتبط با خودکشی و همچنین پیشگیری از خودکشی سمینارها و کنفرانس هایی برپا می شود. سازمان هایی مانند انجمن بین المللی پیشگیری از خودکشی (IASP) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) نقش کلیدی در ترویج این رویداد بازی می‌کنند.
طبق آخرين آمار سازمان جهانی بهداشت (WHO)، سالانه بیست تا شصت میلیون نفر در جهان دست به خودکشی می‌زنند اما تنها یک میلیون نفر از آنها در اقدام خود موفق می‌شوند. خودکشی رفتار و پدیده‌ای ضد اجتماعی است که معمولا در پی فشارهای اجتماعی و خانوادگی شکل می‌گیرد.
بررسی‌ها نشان می‌دهد افرادی که دست به خودکشی می‌زنند واقعا احساس می‌کنند خودکشی تنها راه‌حل باقی‌مانده برای آنان است. خودکشی يکی از عمده‌ترين علل قابل پيشگيری مرگ زودرس در افراد بوده و تحت تاثير عوامل خطرزای‌ زيست محيطی، فرهنگی و روانی و اجتماعی است.  مراسم روز جهانی پيشگيری از خودکشی از سال 2003 ميلادی هر سال در روز دهم سپتامبر برگزار می‌شود.
اهدف برگزاری مراسم اين روز :
- افزايش آگاهی در مورد قابل پيشگيری بودن خودکشی
- ارتقای آموزش‌ها در مورد خودکشی
- افزايش اطلاعات در مورد آگاهی از خودکشی
- کاهش انگ زدن

رویدادها و فعالیت‌های پیشگیری از خودکشی در روز جهانی عبارتند از:
■ راه اندازی طرح های جدید دولت‌ها برای جلوگیری از خودکشی.
■ کنفرانس، سمینارهای آموزشی و یا سخنرانی عمومی.
■ برنامه های رسانه های ارتقاء آگاهی پیشگیری از خودکشی.
■ مراسم یادبود کسانی که با خودکشی درگذشتند.
■ برپایی رویدادهای فرهنگی و معنوی یا نمایشگاه.
■ ارائه نشریات در مورد آگاهی خودکشی و پیشگیری از آن.
■ دوره های آموزشی در مورد خودکشی و آگاهی افسردگی.

نقش سازمان جهانی بهداشت اين است که اقدامات سياسی اتخاذ کند و اقدامات ملی را با هدف پيشگيری از خودکشی، تحکيم ظرفيت برنامه‌ريزی ملی و ايجاد ظرفيت‌های ملی برای اعمال اين اقدامات در پيش گيرد.
يکی از روش‌های مطرح پيشگيری از خودکشی محدود ساختن دسترسی افراد به لوازم خطرناک است. کمبود دسترسی به مراقبت‌های مناسب يکی از عواملی است که بدنامی  اجتماعب مرتبط با بيماریهای روانی و در نتيجه ميل به خودکشی را شدت مي بخشد.(علی اکبری، 1394)

خودکشی در دنیای معاصر
بر اساس برآوردهای سازمان بهداشت جهانی روزانه بیش از 2500 نفر دست به خودکشی می زنند و در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی و ژاپن خودکشی در ردیف سومین تا دهمین طبقه بندی علل مرگ و میر قرار می گیرد. برای سالیان متمادی ژاپن دارای بالاترین نرخ خودکشی در جهان بود. اما در دهه 1970 و اوائل 1980 مجارستان، آلمان شرقی، چکسلواکی و استرالیا دارای بالاترین نرخ خودکشی بوده اند. به طور کلی مقایسه بین المللی نرخ های خودکشی کار آسانی نیست، زیرا کشورها بر حسب تعریف خودکشی طرز برخورد قانونی و پزشکی و مسائل فرهنگی بسیار متفاوتند. همچنین بنا به دلائل مذهبی، اخلاقی و سیاسی و اجتماعی بسیاری از خودکشی ها ثبت نشده و در آمار منعکس نمی شود. دیگر اینکه بیش از نیمی از کشورها از ارائه آمار و ارقام در این مورد خودداری می نمایند و بالاخره نرخ های خودکشی در کشورهای مختلف آن قدر متنوع و گوناگون می باشد که تعیین یک الگوی تطبیقی کاری بس دشوار می نماید. به عنوان مثال در کشورهای اسکاندیناوی که از شهرت نرخ بالایی از خودکشی برخوردارند.سوئد، دانمارک، فنلاند دارای نرخ خودکشی بسیار بالایی بوده، حال آنکه نرخ خودکشی در کشور نروژ بسیار پایین می باشد. ضمناً نرخ خودکشی در برخی از کشورها در حال تغییر و دگرگونی بوده است. در سال 1998 در انگلستان 6182 نفر و در جمهوری ایرلند 504 نفر خودکشی نموده اند که برای انگلستان افزایشی بیش از 90% را در مقایسه با سال 1988 نشان می دهد، از این میان 76% مرد و 34% زن بوده اند. ضمناً میزان افرادی که به خود آسیب رسانده و یا اقدام به خودکشی کرده اند در انگلستان و ویلز« wales» جمعاً 160000 نفر بوده که 24000 نفر آنها در سنین 15-19 سال قرار دارند، جالب اینکه در این بررسی مشخص شد که مردم این نقاط حداقل کسی یا کسانی را می شناسند که به خود صدمه رسانده و یا اقدام به خودکشی کرده اند. (پوریوسفی، 8).
خودکشی در امریکا
جوانان آمریکایی نه با امراضی چون سرطان، بیماری های قلبی، ایدز، نارسایی های تولد و نه با بیماری های دیگر، بلکه با دستان خودشان میمیرند! افزایش خودکشی در کشورهای دیگر ، توجه سازمان بهداشت جهانی را به این مسئله جلب کرد. هزینه های ناشی از خودکشی ، توجه اعضای ملل را به این مسئله معطوف کرد. در سال 1999 از »دیوید ساتچر« خواسته شد، تلاش کند، نسبت خودکشی ها را در امریکا پایین بیاورد. سفیدپوستان، به ویژه مردان سفیدپوست، در مقایسه با سیاهان، بیشتر خودکشی می کنند. آمارها نشان میدهد، خودکشی در بین آمریکایی ها و الاسکایی های بومی آمریکا بیشتر است. در واقع خطر خودکشی برای همه جوانان، از هر نژاد و هر وضعیت اقتصادی، وجود دارد. هر سال تعداد زیادی از جوانان روستایی آمریکا نیز خودکشی می کنند، افزایش تغییرات اجتماعی در کشور امریکا در خودکشی جوانان نقش دارد. تغییرات چندجانبه در خانه ها و مدارس، موجب منزوی شدن عاطفی کودکان می شود؛ این مسئله، مهم ترین عامل خودکشی جوانان است. شغل والدین اقتضاء می کند که بسیاری از آنها تا دیروقت در سرکار خود حاضر باشند یا اگر در خانه هستند، پشت کامپیوتر بنشینند؛ کودکان آنها که مورد توجه قرار نمی گیرند، یا تلویزیون نگاه می کنند یا با ویدئو بازی می کنند.«دیوید برنت»، استاد روانشناس، طب کودکان و اپیدمی شناسی دانشگاه پترزبورگ و یکی از متخصصان ملی مسائل خودکشی است. او می گوید»«دلیل خودکشی ها، انواع مسائل اجتماعی است: خانواده ها دیگر در کنار اقوام و قبیله خود زندگی نمی کنند و از دین و سنت ها فاصله گرفته اند.»(هسانسکی، 1383: 69)
آمار خودکشی در جوامع مسلمان
نتایج حاصل از تحقیقات گوناگون در کشور ایران نشان داده است که ایمان مذهبی ، اعتقادات مذهبی، آیین و مناسک دینی و انجام واجبات دینی همچون نماز و روزه ماه رمضان در کاهش و پیشگیری از اقدام به خودکشی افراد دیندار نقش مهمی ایفا می کنند. همچنین بر اساس تحقیقات بین المللی، نتیجه آخرین بررسی های آماری میان کشورها بر اساس»رشد اجتماعی – اقتصادی، خودکشی و دین: آزمون نظریه دورکیم درباره دین و خودکشی« این بوده است که درصد مسلمانان در میان جمعیت با نرخ خودکشی در کشورهای فوق، همبستگی منفی معناداری دارد. علاوه بر این تحقیقات سازمان بهداشت جهانی(WHO) و دیگر بررسی ها نشان می دهد که رتبه بندی کشورها با در نظر گرفتن گرایش مذهبی آنها، از نظر میزان خودکشی ، به ترتیب از زیاد به کم عبارتند از : 1. کشورهایی که در آنها از مراسم مذهبی جلوگیری شده و با شدت با آن مخالفت می شود(مانند کشورهای کمونیست اروپای شرقی و اتحاد جماهیر شوروی سابق)؛ 2. کشورهایی که در آنها آیین بودایی و هندویی با سایر مذاهب آسیایی غالب تر است؛ 3. کشورهایی که اکثریت آنها پروتستان هستند؛ 4. کشورهایی که اکثریت آنها کاتولیک هستند؛ 5. کشورهایی که بیشتر مسلمان هستند.(شاورانی، علمی، 1391 : 165-166)
بر طبق آخرین نقشه منتشره از سازمان بهداشت جهانی مشاهده می گردد که ایران و برخی از کشورهای اسلامی، امریکای لاتین و مرکزی و تعدادی از کشورهای جنوب شرقی آسیا دارای کمترین میزان خودکشی« کمتز از 5/6 درصد هزار بوده اند» کشورهای امریکا، کانادا، هندوستان، ایتالیا، انگلیس، ترکمنستان دارای میزان خودکشی بین 5/6 – 13 درصد هزارند و بالاخره روسیه، چین، ژاپن،کره، استرالیاو اغلب کشورهای اروپای شرقی و برخی از کشورهای اروپای غربی به ویژه کشورهای اسکاندیناوی دارای بیشترین میزان خودکشی در جهان یعنی بیش از 13 درصد هزار می باشند. (پوریوسفی، 8)

ممنوعیت خودکشی از دیدگاه فقه اسلامی
در فقه اسلامی که مسائل روزمره مورد نیاز انسان ها را از منظر عقل، کتاب(قرآن)، اجماع اهل نظر(متخصصان اسلام شناسی) و سنت و احادیث، معصومین، مورد توجه خویش دارد، در مباحث متعدد مسئله خودکشی مورد توجه قرار گرفته است.
از دیدگاه فقه اسلامی باید گفت که:
الف) خودکشی بزرگترین دام ابلیس است. ابلیس از هر دری که بتواند آدمیان را از پا در میآورد که یکی از آنها وادار کردن آنان به عمل خودکشی است.
ب) خودکشی، نوعی تجاوز به حریم مالکیت خداست. زیرا انسان، از آن خداست و وجود او نباید از پا درآید، جز در مواردی که خود پروردگار حکیم آن را بخواهد که مسئله جهاد و شهادت از این قبیل است.
ج) خودکشی عملی است، آگاهانه که به منظور از پادرآوردن خود انجام می پذیرد.
د) خودکشی در فقه اسلامی یک بزهکاری نابخشودنی و یک جرم بسیار سنگین محسوب می گردد و یکی از گناهان کبیره ای است که کیفر سختی را دربردارد و کسی که دست به خودکشی می زند، بر اثر این گناه کبیره در جهنم »مخلد« خواهد بود.(شفیعی مازندرانی، 1389: 41)
نتیجه گیری
خودکشی اقدامی است که فرد تحت تأثیر عوامل درونی و بیرونی مرتکب آن می شود. آمارهای موجود گویای کم بودن نرخ خودکشی در میان مسلمانان و جوامع مسلمان است. افراد دیندار با رعایت نکات اسلامی به صورت فردی یا گروهی و توکل و امید و اعتقاد به پروردگار خویش حتی فکر اقدام به خودکشی نیز نمی کنند. اعتقادات و مناسک اسلامی نقش قوی و موثری در نامساعد کردن بستر عوامل موثر بر خودکشی ایفا می کنند و ثمره آن امیدواری، صبر، توکل، ارتباط بیشتر با خدا از طریق انسجام و همبستگی گروهی، پیوند فرد با جامعه و محیط اطراف خواهد بود.

منابع:
1-    حسینی، ابراهیم (1378) بررسی طیف اقدام به خودکشی، فصلنامه اصول بهداشت روانی، شماره سوم، سال اول.
2-    علی بابایی، یحیی (1385) دورکیم، خودکشی و مذهب، نامه علوم اجتماعی، شماره 29.
3-    پوریوسفی، حمید، بررسی میزان، علل و انگیزه های خودکشی در ایران و جهان.
4-    هسانسکی، دیوید (1383) آمریکا و معضل خودکشی جوانان، سیاحت غرب، شماره 13.
5-    موسوی، فریبا؛ سجادی، حمیرا؛ رفیعی، حسن؛ فیضی، آوات (1386) برخی عوامل خانوادگی مرتبط با اقدام به خودکشی
6-    مرادی، سعداله؛ خادمی، علی، بررسی وضعیت خودکشی های منجر به مرگ در ایران و مقایسه آن با نرخهای جهانی، پزشکی قانونی.
7-    علی اکبری، آیدا (1394) پیشگیری از خودکشی یک ضرورت جهانی است خبرگزاری ایمنا.
8-    شفیعی مازندرانی، سید محمد (1389) ممنوعیت خودکشی از دیدگاه فقه اسلامی، پژوهش های فقهی سال ششم، شماره اول.
9-    علمی، قربان؛ شاورانی، مسعود (1391) کارکرد باورها و مناسک اسلامی در کاهش بستر خودکشی، فصلنامه فلسفه و کلام اسلامی آینه معرفت، دانشگاه شهید بهشتی.

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

شماره 44 - شهریور ماه 1395

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837