آرشيو

حق بر غذا در حقوق بین الملل

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 


چکیده:
یکی از اصلی ترین حقوق انسانی ،حق بر غذا و رهایی از گرسنگی بشر می باشد. در اسناد حقوق بین الملل تامین غذایی بر عهده دولت ها گذاشته شده است. اما در کنار این تقسیم مسئولیت،سازمانهای بین المللی و در صدر آنها سازمان ملل نیزدر تامین  حق بر غذای بشر وظایفی را بر عهده گرفته است.این مقاله نشان می دهد که دولتها و سازمانهای بین المللی در زمینه تحقق امنیت غذایی نقش مهم و موثری را ایفا می کنند. همچنین رهیافت اصلی پژوهش بر این محور قرار گرفته که تا کنون بر نامه های نهادهای حقوق بشری و همچنین دولتها تلاشهای بسیاری را در جهت این ماموریت و رهایی از گرسنگی ملل داشته اند. اما یکی از آسیبها ،ضعف ضمانت اجرای دولتها می باشد.
واژگان کلیدی:حق برغذا،سازمان ملل متحد، امنیت غذایی،یونیسف،حقوق بین الملل

مقدمه:

تأمین غذا و تغذیه مناسب از پیش شر طهای توسعه و سلامت جامعه است و عامل مهمی در برقراری شرایط ثبات، رفاه، صلح و امنیت بین المللی است. بنابراین در بین اولویت های اهداف توسع های دست یابی به امنیت غذایی از اهمیت ویژه ای برخوردار ناامنی غذایی از جمله عواملی است که در بسیاری از موارد می تواند با دامن زدن به بی ثباتی های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی شالوده های یک نظام  سیاسی و اجتماعی را فرو ریزد. بدون تردید برخورداری از غذای کافی یک حق انسانی است و محروم شدن افراد از آن به هر دلیل در حکم جنایت می باشد. امنیت غذایی سنگ بنای یک جامعه توسعه یافته و عنصر اصلی سلامت فکری، روانی و جسمی آن جامعه است. ناامنی غذایی ذخیره سرمایه اجتماعی افراد مشمول آن و نیز معناداری هنجارها و ارزش های انسانی و دینی را شدیداً تحلیل خواهد برد، دامنه انتخاب افراد را شدیداً محدود می کند و در بسیاری موارد حق انتخاب را از آنها می گیرد.(فروغی نیا،تقوی مرمتی ،1393: 134)
بنابراین حق دسترسی به غذا و رهایی از گرسنگی، جزء حقوق بنیادین بشري محسوب میشود و تحت هیچ شرایطی حتی در مخاصمات نیز قابل تعلیق نیست زیرا هرگونه تعدي به حق غذا می تواند موجب مرگ شود. این حق در اسناد مختلف بین المللی، منطقه اي و ملی به رسمیت شناخته شده است.(اسفندیاری،میرعباسی ،1393: 7)

چارچوب نظری:

مفهوم شناسی امنیت غذایی:

حق بر غذا به عنوان حقي بشري از حقوقي است كه در مجموعه حقوق اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي طبقه بندي مي شود و لذا تعريف، مفهوم كلّي، پيشينه تاريخي، محتوا و مكانيزم هاي تضمين آن نيز تا حد زيادي مشابه مفاهيم، محتوا و مكانيزم هاي اجرايي ساير حقوق مندرج در ميثاق حق بر ،« حق بر غذا» ، و حقوق بین المللی اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي است. به موجب ميثاق اخيررهايي از گرسنگي و دسترسي پايدار به غذا با كيفيت و كميتي است كه پاسخگوي نيازهاي غذايي و فرهنگي باشد. نخستين بار به حق بر غذا در مادة 25 اعلاميه جهاني حقوق بشر اشاره شد. پس از آن در كنوانسيونهاي متعدد  و قطعنامه هاي سازمانها و كنفرانسهاي بين المللي  نيز از اين حق سخن گفته شد. در اهميت اين حق همين بس كه نقض آن، تهديدي به صلح و امنيت بين المللي توصيف شده است.(ابراهیم گل،1387: 222)
برنامه توسعه ملل متحد سازمان ملل نیز در یک رویکرد جدید از منظر امنیت انسانی به مقوله امنیت غذایی میپردازد و امنیت انسانی را به هفت مؤلفه: 1 امنیت اقتصادي )رهایی ازفقر(؛ 2 امنیت غذایی )دسترسی به غذا(؛ 9 امنیت بهداشتی؛ 4 امنیت زیست محیطی؛ 7 امنیت شخصی؛ 6 امنیت اجتماعی؛ 7 امنیت سیاسی طبقه بندي مینماید و از نظر این نهاد امنیت غذایی زمانی محقق میشود که نه تنها غذاي کافی موجود باشد، بلکه مردم به آسانی به غذاي کافی و سالم دسترسی داشته باشند، یعنی فراهم بودن غذا و قدرت خرید مردم شرط ضروري براي تحقق امنیت غذایی است. در این رویکرد مشکل اصلی عدم تحقق امنیت غذایی عدم توانایی و پایین بودن قدرت خرید مردم و سیستم ضعیف توزیع غذا است. سازمان غذا وکشاورزي سازمان ملل متحد رویکرد نوینی از امنیت غذایی اتخاذ کرد که در حال حاضر این رویکرد در مقیاس وسیعی در سطح بین المللی مورد استفاده قرار میگیرد .
در چارچوب این نظریه امنیت غذایی زمانی محقق میشود که هر شخصی در سطح فردي، خانوار، ملی، منطقه اي و بین المللی به غذاي کافی و سالم و مغذي در تمام اوقات زندگی به منظور داشتن زندگی فعال مطابق با ترجیحات غذایی دسترسی داشته باشد.(اسفندیاری،میرعباسی،1394: 165)

حق بر غذا در سازمان های ملی و بین المللی
1-سازمان های ملی:
در پیمان های بین المللی مخصوصا به حقوق بشر برای غذا و آب اشاره شده و در سطح وسیعی مورد تصویب قرار گرفته است .ولی بعضی از دولتها این حقوق را در قانون اساسی خود نیز تعریف می کنند.
بنا براین ، این احساس پیش می آید که این حقوق باید در یک قانون اساسی جدید نوشته شوند.( مانند جنوب افریقا که در سال ۱۹۹۶ این کار را انجام داد).
بیشتر کشورها از نظر قانونی و برنامه های ملی در ارتباط با غذا قوانینی را بوجود آورده اند ولی تعدادی دیگر قوانین روشن کمتری برای حق غذای کافی دارند . در کشور ایران حقوق متقنی برای تامین حق غذا از سوی دولت برای اقشار مختلف جامعه و گروه های سنی مختلف مطرح نشده است . در قوانین کشورهای مختلف ، دولتها به عنوان نماینده منافع مردم مسئولیت غذای استاندارد لازم و کنترل کیفی را به عهده گرفته اند. برای مثال در ایالات متحده مردم به یک گزارش سالانه نیاز دارند که آنها را از منابع آبی مطلع کند و همراه با حفظ محیط زندگی برای سلامتی مصرف کنندگان اقدام کنند. دولتها تعهداتشان را از طریق سازمانهای تامین اجتماعی و برنامه های تغذیه ای مانند foodstaps و کمک های غذایی اضطراری و طرح های مر بوط به تغذیه در مدارس و تغذیه سالم برای سلامتی کودکان انجام می دهند.
. در بعضی موارد،در  سطح دولتی یا اجتماعی ، با مراجعه به نمایندگیهای مشخص و سازمانهای عمومی و غیر انتفاعی و سازمانهای اجتماعی که در گیر مسائل مبارزه با گرسنگی هستند ، اقدامات شایستهای برای خانواده های کم در آمد در جهت تامین حقوق قانونی آنها انجام می شود. برای رسیدن به این اهداف ، این نمایندگیها باید نظرات اقوام واجتماعات مختلف را مورد توجه قرار داده وبا مشارکت آنها برنامه های موفقیت آمیز را اعمال کنند. ://vista)./(221852

2-حق بر غذا در میثاقهای بین المللی:
مبناي حقوقی حق بر غذا در ابتدا در ماده 11 میثاق بین المللی حقوق اقتصادي،اجتماعی و فرهنگی(از این پس میثاق ) آمده است:
بند اول ماده 11 میثاق، حق هر فرد و خانوار را به برخورداري از استانداردهاي لازم زندگی از جمله غذا، پوشاك و مسکن کافی و لزوم بهبود مستمر شرایط زندگی مورد تأکید قرار داده است. در بند دوم همین ماده تأکید شده است که گام هاي فوري و پایدار برای اطمینان از «حق بنیادین  رهایی از گرسنگی و سوء تغذیه » به عنوان یکی از  نیازهاي اساسی انسان لازم است. با این حال، نخستین بار در تفسیر عمومی شماره دوازده کمیته حقوق اقتصادي اجتماعی و فرهنگی سازمان ملل متحد (از این پس کمیته) ،تعریف حقوقی جامعی از «حق بر غذای کافی » به عمل آمد.
به طور کلی، حق بر غذاي کافی زمانی تحقق می یابد که هر مرد، زن و کودکی به تنهایی و یا به صورت جمعی با دیگران توانایی دسترسی اقتصادي و مادي در همه زمان ها به مقدار کافی غذا و یا ابزار تهیه غذا داشته باشد . در چارچوب حقوق بین الملل، حق بر غذا به عنوان حق بنیادین هر شخص، حق بر رهایی از گرسنگی و
دسترسی پایدار به غذا با کیفیت و کمیتی است که پاسخگوي نیازهاي غذایی و فرهنگی او باشد.(طلایی،رزم خواه،1392: 53-52)

بر اساس دستورالعمل اختیاري شوراي فائو مؤلفه هاي حق بر غذا شامل: الف  فراهم بودن یا  قابل دسترسی از نظر اقتصادي ؛(Stability) ب  ثبات غذا ؛(Availability) ،ج تأمین غذاي کافی (Food Utilization) د  مفید و سالم بودن ؛(Access to food) می باشد.
هدف این دستورالعمل نشان دادن راههاي عملی به دولتها جهت تحقق تدریجی حق بر غذا در چارچوب امنیت ملی غذایی میباشد. این دستورالعمل یک ابزار اختیاري جهت اجراي حق بر غذا در سطح ملی است و تعهدات جدیدي براي کشورها ایجاد نمی نماید.(اسفندیاری،میرعباسی،1394: 160)

ماهيت تعهد ناشي از حق بر غذا

محتواي تعهدات و مكانيزمهاي تضمين حق بر غذا تابع محتوا و مكانيزمهاي تضمين حقوق مندرج در ميثاق بين المللي حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي است.
از اين رو لازم است كه نخست ماهيت تعهدات ناشي از ميثاق بين المللي حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مورد بررسي قرار گيرد و سپس با توجه به آن در مورد ماهيت تعهد دولتهاي عضو در مورد تحقق حق بر غذا از يك سو و حق اشخاص بر بهره مندي از غذاي كافي از سوي ديگر سخن گفته شود.
تعهدات دولتهاي عضو ميثاق بين المللي حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در بند ( 1)ماده 2 ميثاق آمده است. بند ( 1) ماده مزبور مقرر مي كند:
1- هر کشور طرف این میثاق متعهد می شود به سعی و اهتمام خود و از طریق همکاری و مساعدت بین المللی-به ویژه در طرحهای اقتصادی و فنی-با استفاده از حداکثر منابع موجود به منظور تامین تدریجی اعمال کامل حقوق شناخته شده در این میثاق با کلیه وسایل مقتضی به خصوص با اقدامات قانونگذاری اقدام نماید.)
کمیته در بند (1) این تفسیر کلی در خصوص ماده 2 فوق الذکر می گوید:«ماده 2 برای درک کامل میثاق اهمیت اساسی دارد و سایر مواد میثاق رابطه ای پویا(دینامیک) برقرار کرد. این ماده ،ماهیت تعهدات قانونی دولتها به موجب میثاق را شرح می دهد.»
بند (1) ماده 2 به « تعهد به اتخاذ اقدامات» اشاره می کند. نتیجه حاصل از کاربرد آن عبارت است که الزام کمتری نسبت به تضمین است  همچنان که هیاتهای شرکت کننده حاضر نشدند که عبارت «تضمین کردن» را مورد این حقوق بپذیرند. علی رغم این الزام ناچی و چذیرش این مسئله که تحقق کامل این حقوق تدریجی است،تعهد به اتخاذ اقدامات،تعهدی فوری است.(ابراهیم گل،1387: 228-227)
با نوجه به آنچه گفته شد واقعیت آن است که اسناد بین المللی و منطقه ای زیادی این تکالیف را برای دولت تصریح می نمایند، اما این موضوع که دولت ها تا چه میزان به تعهدات خویش وفادار هستند و این اسناد از لحاظ حقوقی در چه رتبه ای از الزام آوری قرار دارند بحثی دیگر است. در این رابطه بررسی اسناد بی نالمللی بسیار کارا خواهد بود:
-1 بر اساس ماده 66 منشور آفریقایی حقوق بشر و خلق ها در صورت لزوم، پروتکلها یا موافق تنام ههای خاص مکمل مقررات این منشور خواهند بود. یکی از این پروتکلها، پروتکل الحاقی به این منشور در مورد حقوق زنان در آفریقا است که مسئله تغذیه را مورد توجه قرار داده است. ماده 15 این پروتکل به حق بر امنیت غذایی اختصاص یافته است. دسترسی زنان به آب آشامیدنی سالم، منابع سوختی، زمین و « : بند 1 این ماده مقرر می کند بر مبنای بند دوم آن، دولت ها مکلف به ایجاد سیستم .» وسایل تولید غذا باید تأمین شود مناسب ذخیره سازی غذا به منظور تأمین حق بر امنیت غذایی هستند. البته باید دانست که تفاسیر کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در رابطه با حق بر غذا و حق بر آب آشامیدنی سالم، این دو حق را به عنوان دو حق بشری مجزا تبیین نموده اند، در حالیکه در این سند دسترسی به آب آشامیدنی سالم در قالب دسترسی به غذا مطرح گردیده است و این امر یکی از ایرادات این پروتکل آفریقایی می باشد .( فروغی،نقوی مرمتی،1393: 150)

در مجموع حق بر غذا داراي 2 حق متمایز میباشد: الف  حق دسترسی همه مردم به غذاي سالم مطابق با استاندارد از طریق خودکفایی در تولیدات داخلی که تعهدات این حق جزء تعهدات به وسیله است و مستلزم سرمایهگذاري در بلندمدت میباشد؛ ب  حق بنیادین رهایی از گرسنگی ) 11 (. از آنجایی که حق رهایی از گرسنگی به معنی حق دسترسی به حداقل غذاي اساسی جهت اطمینان هرکس براي رهایی از گرسنگی و مرگ میباشد ) 47 ( و جزء حقوق بنیادین بشري بوده و تحت هر شرایطی حتی در بلایاي طبیعی، غیر قابل عدول است ) 8(، لذا تعهدات دولتها در این زمینه جزء تعهدات به نتیجه میباشد و دولتها تعهد فوري جهت اطمینان از حق بنیادین رهایی از گرسنگی داشته و باید حداقل غذاي مردم نیازمند را فراهم کنند.(اسفندیاری،میرعباسی،1394: 169)

نقش نهادها و سازمان هاي تخصصی ملل متحد در برآورده نمودن حق برغذا

1- برنامه جهانی غذا
برنامه جهانی غذا ، نهاد اعطاکننده کمک هاي غذایی مستقیم سازمان ملل متحد است که از سال 1963 میلادي فعالیت خود را آغاز نموده است. برنامه جهانی غذا درابتدا یک برنامه عمل سه ساله توسط فائو بود، اما پس از مدتی از نظر ابعاد رشد چشمگیري کرده و در عمل مستقل از فائو عمل می نماید.

به طور کلی، برنامه جهانی غذا پنج هدف استراتژیک دارد که عبارتند از:

1. نجات جان افراد و حمایت از امرار معاش در مواقع اضطراري؛
2. جلوگیري از گرسنگی حاد و سرمایه گذاري براي آمادگی در مقابل بلا یاي طبیعی و کاهش اثرات آن؛
3. بازگرداندن و بازسازي زندگی پس از جنگ و بلایاي طبیعی و یا در شرایط گذار؛
4. کاهش گرسنگی مزمن و کمبود تغذیه
5. تقویت توانایی ملت ها براي مهار گرسنگی از طریق سیاست هاي واگذاري و خرید محلی. باوجود تمام مشکلات و سختی هاي پیش روي فعالیت هاي برنامه جهانی غذا، این برنامه را می توان یکی از موفق ترین برنامه هاي اجرا شده توسط سازمان ملل متحد دانست.(طلایی،رزم خواه،1392: 61-60)
2-كميسيون حقوق بشر
يكي از نهادهايي كه در پيشبرد اهداف حقوق بشري ملل متحد نقش بسيار بارزي داشته،كميسيون حقوق بشر بوده است. مهمترين نقش كميسيون، تدوين ميثاقهاي بين المللي حقوق مدني  سياسي و حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي بود. ابتدائاً در سالهاي   1949 كميسيونروي تهيه يك پيش نويس واحد كه به هر دو دسته حقوق بپردازد كار مي كرد اما از 1951 تحت فشار كشورهاي غربي كه اكثريت كميسيون را تشكيل مي دادند، تصميم گرفت اين دو دسته حقوق را در دو سند مجزا تدوين كند. هرچند اختلاف ميان كشورها در خصوص اينكه اين حقوق در يك سند واحد يا دو سند مجزي تنظيم شوند، همچنان تداوم داشت. هواداران انعقاد سند واحد معتقد بودند كه حقوق بشري قابل تقسيم دقيق به دو دسته مجزا نيستند.  به  علاوه آنها به گونه هاي قابل طبقه بندي نيستند كه بتوان از آن يك سلسله مراتب ارزشي را استنباط كرد. تمامي اين حقوق بايد در كنار هم مورد تشويق و حمايت قرار گيرند. اين دو دسته حقوق بر يكديگر تأثير مي گذارند به طوري كه بدون حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، حقوق مدني  سياسي ممكن است ماهيت اسمي داشته باشد و بدون حقوق مدني  سياسي هم، حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي قابل تضمين نيست. هواداران انعقاد دو سند جداگانه و مجزا معتقد بودند كه حقوق مدني  سياسي قابل اقامه هستند و ماهيتي مطلق دارند.(ابراهیم گل،1387: 238)

3-صندوق کودکان ملل متحد
صندوق کودکان ملل متحد – یونیسف[۳]- از نمایندگان سازمان ملل متحد است که کارش حفاظت ازمنافع کودکان جهان میباشد .یونیسف بر نامه های وسیع و مشخصی برای بهبود و تغذیه کودکان از نظر کیفیت آب و محیط و بهداشت ارایه داده است. یونیسف سعی بر آن دارد تا تغذیه را به صورت استاندارد برای کودکان تامین نموده و با برنامه ریزی های اجتماعی در عرضه اطلاعات و آموزش مراقبت های اضطراری را برای زنها و کودکان تامین نماید. ://vista)./(221852

ضمانت اجراهای مربوط به نقض حق بر غذا
نقض حق بر غذا به شیو ه های مختلف اتفاق می افتد. یک حالت زمانی است که دولت عضو در تضمین بهره مندی از حداقل سطحی که برای رهایی از گرسنگی لازم است قصور کند. حالت دوم اعمال تبعیض در دسترسی به غذا و وسایل بهر ه مندی از آن بر اساس نژاد، رنگ، جنس، زبان، سن، عقیده سیاسی، منشأ نژادی و اجتماعی و ثروت، تولد یا دیگر وضعیت ها است. حالت سوم شامل نقض حق بر غذا از طریق اقدام مستقیم دولتها یا دیگر نهادهای تحت کنترل دولت برای نمونه تعلیق یا لغو رسمی قوانین لازم برای تحقق مستمر حق غذا، جلوگیری از کمک های غذایی بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه داخلی یا بین المللی یا دیگر وضعیت های اضطراری، تصویب قوانین یا اتخاذ سیاستهایی که آشکارا با تعهدات از پیش موجود قانونی یک دولت در ارتباط با حق بر غذای دیگران می شوند و قصور یک دولت در عدم توجه به تعهدات بی نالمللی. به موجب بند 10 تفسیر کلی شماره 3 مصوب اجلاس پنجم 1990 کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در مورد ماهیت مقررات دولتهای عضو پیمان مذکور کمیته معتقد است که هر دولت عضو یک تعهد قانونی اولیه برای تضمین ارضاء حداقل سطح اساسی هر یک از حقوق مندرج در سند را دارد. برای نمونه دولت عضوی که در سرزمین آن افراد زیادی از مواد غذایی اساسی، بهداشتی اولیه و... محروم باشند در وهله اول آن دولت از اجرای تعهدات خود بر اساس میثاق قصور ورزیده است. در واقع،اگر قرار باشد این سند به گونه ای قرائت شود که تعهد قانونی اولیه را تضمین نکند تا حد زیادی علت وجودی خود را از دست می دهد (فروغی،نقوی مرمتی،1393: 154-153)
نقض حق بر غذا
نقض حق بر غذا به طرق مختلف رخ  می دهد. یک حالت، قصور دولت عضو در تضمین بهر ه مندي از حداقل سطحی لازم براي رهایی از گرسنگی است. حالت دوم، اعمال تبعیض در دسترسی به غذا و وسائل بهره مندي از آن بر اساس نژاد، رنگ، جنس، زبان، سن، عقیده سیاسی، منشأ نژادي یا اجتماعی، ثروت، تولد یا دیگر وضعی تهاست. حالت سوم، چند زیرمجموعه را دربرمی گیرد: نقض حق بر غذا با تعلیق یا لغو رسمی قوانین لازم براي تحقق مستمر حق غذا، تصویب قوانین یا اتخاذ سیاستهایی که آشکارا با تعهدات از پیش موجود قانون یک دولت در ارتباط با حق غذا مغایر باشد، حضور در تنظیم فعالی تهاي اشخاص یا گرو ههایی که مانع نقض حق بر غذاي دیگران می شوند وحضور یک دولت در عدم توجه به تعهدات بین المللی در ارتباط با حق بر غذا هنگام انعقاد معاهدات با دیگر دولت ها یا سازمان هاي بین المللی از طریق اقدام مستقیم دول تها یا دیگر نهادهاي تحت کنترل دولت. همچنین در پروتکل اختیاري به میثاق نقض حق بر غذا از منظر اصول و قواعد حقوق بشردوستانه به طرقی مختلف رخ می دهد که به برخی از مهمترین آنها از قبیل به قحط یکشاندن غیرنظامیان، نابودکردن یا غیرقابل استفاده کردن اموال براي حیات جمعیت غیرنظامی، نقض حق دریافت کمک هاي بشردوستانه، نقض آزادي حرکت کارکنان بشردوستانه و... می توان اشاره کرد.

نتیجه:
با توجه به نقش مهم غذا در سلامت بشر،کنوانسیون ها،میثاق ها و قوانین داخلی کشورها،تعهداتی را متوجه سازمانها و دولتها نموده است. آنچه که به عنوان نقطه آسیب این قوانین مشاهده می شود،نقض قوانین و عدم ضمانت اجرا به خصوص در زمان مخاصمات می باشد.
همانطور که گفته شد در زمان جنگ رعایت حقوق انسانی به ویژه حقوق غیر نطامیان باید مورد توجه هر دو طرف مخاصمه قرار گیرد اما متاسفانه به دلیل عدم تعهئ الزام آور  ،شاهد قحطی ،تخریب محصولات کشاورزی و سوء تغذیه غیر نطامیان هستیم.
بنابر این نکته مورد نتیجه  اینست که پروتکل ها ،قوانین و میثاق های مربوزهه باید در ایجاد ضمانت اجرایی و تعهد دولتها بسترهای مناسبی را ایجاد نماید.

منابع:
1-ابراهیم گل،علیرضا.(1387).(حق بر غذا : پیش شرط تحقق سایر حقوق ).مجله حقوقی بین المللی.شماره سی و نهم.پاییز – زمستان 1387.
2- اسفندیاری،چنگیز.میرعباسی ،سید باقر. (1394) .(بررسی ابعاد حق بر غذا و امنیت غذایی در اسناد بین المللی).فصلنامه حقوق پزشکی. سال نهم ،شماره سی و پنجم. زمستان .
3-طلایی،فرهاد. رزم خواه ،علی.(1392).(نقش سازمان های بین المللی در تحقق حق بر غذا). فصلنامه سازمان های بین المللی. سال اول. شماره دوم. تابستان.
4- اسفندیاری،چنگیز.میرعباسی ،سید باقر.(1393).(حق دسترسی به غذا در مخاصمات از منظر موازین حقوق بین الملل).مجله حقوقی دادگستری،سال هفتاد و هشتم. شماره هشتاد و هشتم. زمستان.
5-فروغی نیا،حسین.نقوی مرمتی ،محمد.نقوی مرمتی،علی.(1393)(ماهیت تعهدات دولت ها در خصوص حق بر غذا از منظر حقوق بین الملل بشر و حقوق بشردوستانه).دو فصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی).سال سوم،شماره هفتم. پاییز و زمستان.
http://vista.ir/article/2218526-
سازمانهای بین المللی مرتبط با حق غذا

نظرات   

 
0 #1 ریحانه زندی در تاریخ: دوشنبه 23 اسفند 1395 ، ساعت 08:12 ق ظ
:-)مطالب خیلی خوبی بودند.تشکر
نقل قول
 

شماره 44 - شهریور ماه 1395

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837