آرشيو

واکاوی مسئله امنیت زنان

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 


چکیده:
سلب امنیت از زنان یکی از مسائل مهم و مورد توجه مدافعان حقوق زنان و کارشناسان اجتماعی است. متاسفانه تجاوز جنسی،خشونت در محیط خصوصی و اجتماعی زمینه کاهش حضور زنان در اجتماع و انزوای این گروه فعال جامعه را ایجاد می کند. در این مقاله سعی شده تا با مفهوم شناسی امنیت و بیان دیدگاه اندیشمندان،وضعیت امنیت زنان در کشورهای مختلف و ایران مورد بررسی قرار گیرد.
واژگان کلیدی: امنیت،زنان،انزوا،تجاوز ،جامعه.
مقدمه:
وجود محيطي امن براي زندگي در كنار ساير نيازهاي اساسي فيزيولوژيكي انسان مانند غذا، سرپناه و بهداشت از ضروريات زندگي انسان است. ارضا نشدن نياز به امنيت انسان در فضاهاي جمعي، نه تنها او را از رسيدن به نيازهاي رده بالاتر همچون خودشكوفايي، زيباشناختي، دانستن و فهميدن باز ميدارد، بلكه كاهش تعاملات اجتماعي و در نهايت خالي ماندن فضاهاي عمومي را در پي دارد.(اکبری،پاک بنیان،1391: 54)
امروزه اکثر صاحب نظران سیاسی،اقتصادی و اجتماعی معتقدند که دستیابی به رشد و توسعه ی پایدار بدون مشارکت هدفمند گروههای مختلف مردم از جمله زنان امکان پذیر نیست. جامعه ی ایران نیز که در مسیر توسعه گام بر میدارد در کلیت جامعه و مخصوصا کلان شهرها،در سال های اخیر شاهد افزایش حضور اجتماعی زنان در عرصه های عمومی مانند دانشگاهها و محیط های کاری بوده است. اما حضور زنان در صورتی اثر مورد نظر را خواهد داشت که زنان از احساس امنیت کافی برخوردار باشند.(حقیقتیان،1392: 2)
اما متاسفانه ناامنی های فیزیکی،روانی و جسمی  سبب شده تا زنان در اجتماعات مختلف از بروز استعدادها  و خودشکوفایی باز بمانند.و انزوا را بر حضور همراه با تحقیر شخصیت در اجتماع ترجیح دهند.
نویسنده در این پژوهش با مفهوم شناسی واژه امنیت در پی پاسخ به این سوال است که چرا زنان دچار نامنی در محیط خصوصی و اجتماعی می گردند؟

رویکرد نظری:
مفهوم شناسی امنیت:
امنيت به معناي «رهايي از خطر، تهديد، آسيب، ترس يا وجود آرامش، اطمينان، آسايش و اعتماد» است و محصول برقراري نظم در جامعه است كه در اعلامیه جهاني حقوق بشر به عنوان يکي از حقوق اجتماعي انسان بيان شده و هم رديف آزادي قرارگرفته است. نياز به امنيت همواره از نيازهاي اساسي انسان بوده که براساس طبقه بندي مازلو  در رتبه ي دوم و بعد از نيازهاي جسماني و زيستي قراردارد و در صورت برآورده نشدن نسبي اين نياز، نيازهاي رده ي بالاتر انسان مانند نياز به عشق، نياز به احترام به طور نسبي برآورده نشده و انسان از دستيابي به بالاترين نياز خود که خودشکوفايي است باز مي ماند. امنيت از 3 شاخصه اصلي و متکامل تشکيل شده است که عبارتند از: امنيت فردي، امنيت اجتماعي و امنيت ملي. (اکبری،پاک بنیان،1391: 55-54)
امنیت از دیدگاه اندیشمندان:
در جامعه شناسی پارسونز،مفهوم امنیت را میتوان در رابطه و انسجام خرده سیستم ها استنتاج کرد. به اعتقاد پارسونز «وقتی خرده سیستم ها به ایفای نقش های خویش پرداخته و آسیبی متوجه آنان نباشد و با امکان کسب فرصت برای انسجام خرده سیستم ها فراهم باشد،امنیت اجتماعی برقرار می شود.»پارسونز برای امنیت 4 بعد قائل است که هر کدام مربوط به یک خرده سیستم هستند و از برآیند برخورداری از این 4 بعد امنیت اجتماعی می توان به تحقق امنیت در سطح جامعه امید داشت.
امنیت مالی و اقتصادی ،امنیت سیاسی ،امنیت حقوقی و قضایی ،امنیت فرهنگی به ترتیب در نظام فکری پارسونز ضروری بوده و هر یک از جایگاه خاص برخوردارند.
فقدان هر یک از ابعاد امنیت،روند سیبرنتیکی را دچار اختلال نموده ،کارکردها را مختل و جامعه را در کلیت خود دچار عدم تعادل می کند. بنابر این برای داشتن جامعه ای توام با آرامش و اطمینان خاطر ،لازم است به هر 4 بعد امنیت توجه داشت و با تضمین آنان،امنیت جامعه را فراهم ساخت.(قبادی،1393: 28-27)
آبراهام مازلو در رده بندی نیازهای انسان،امنیت را پس از نیازهای زیستی یا فیزیولوژیک،دومین نیاز اساسی و پایه ای انسان دانست که اگر و تا زمانی که این نیاز ،بنا به دلایل گوناگون به اندازه و به صورت رضایت بخش برآورده نشود نیازهای بعدی را که بیشتر حالتی انسانی دارند،دچار اختلال می کند.
آنتونی گیدنز ادعا می کند که نیاز به داشتن  احساس امنیت یا پرهیز از اضطراب در روابط اجتماعی ،نه یک پدیده شناختی بلکه یک پدیده عاطفی است که در ناخودآگاه انسان ریشه دارد و او آن را «امنیت وجودی» می نامد.(حقیقتیان،1392: 5)

امنیت زنان:
عوامل زیادی برای عکس العمل نشان دادن مردم به ترس وجود دارد که برخی از این عوامل ازجمله جنسیت، سن، تجربه های گذشته در مورد جرم، محیط وجغرافیا، قومیت و فرهنگ نقش بیشتری دارند اما جنسیت به عنوان مهم ترین عامل شخصیتی در درک امنیت محسوب می شود. حس امنیت در مورد مردان و زنان متفاوت است. ً زنان ترس بیشتری احساس می کنند اما عموما مردان احساس مثبتتری در مورد امنیت محیط خودشان نسبت به زنان دارند. استانکو معتقد است به طور ثابتي ترس از جرم در زنان سه برابر مردان است. دليل اين امر عبارتند از:
1-زنان به لحاظ جسماني توان کمتري در دفاع از خود دارند. ـ2 نگهداري و حفاظت از کودکان، زنان را بيشتر مستعد ترس از جرم ميسازد. ـ3 زنان کنترل کمتري بر محیط خصوصيشان دارند، از اين رو بيشتر ميترسند. ـ 4زنان نسبت به ساير انواع آسيبها بيشتر در معرض تعرض جنسي قرار دارند از اين رو به خطراتي که با آن مواجه ميشوند، عکس العمل واقعگرايانه اي نشان ميدهند. ـ سطح ترس زنان معقول است اما مردان تمايل دارند ترسهاي خود را طبيعي جلوه دهند .
یافته های پژوهشی نشان ميدهد اکثريت زنان (بيش از 80% )از حضور در فضاهاي عمومي احساس امنيت کافي ندارند و در ميان عوامل موثر در کاهش احساس امنيت زنان، ويژگيهاي فيزيکي فضاهاي شهري از مواردي است که تاثير بسزایی بر کاهش احساس امنيت زنان دارد .(اکبری،پاک بنیان،1391: 55-54)
اقسام ناامنی در  زنان:
منشأ اصلی ناامنی در زنان، دو قسم است:1-. ناامنی به منشأ داخلی: مقصود از ناامنی به منشأ داخلی، ناامنی‌هایی است که از ناحیه خانواده متوجه زن می‌شود نه اجتماع. ناامنی به منشأ داخلی برای زن، خود دو گونه است: 1. احساس ناامنی از جانب شوهر به خاطر نوسان مهر و علاقه او به همسرش یا محبت او نسبت به زنان دیگر. 2. احساس ناامنی از سایر محارم (مردانی که در ردیف محارم اصلی و طبیعی فرد هستند)، که این از پدیده‌های دردناک قرن بیشتم تحت عنوان «پدیده تجاوز به محارم» به شمار می‌آید.
2. ناامنی به منشأ خارجی: این ناامنی یا ممکن است از ناحیه اجتماع باشد، که در بحث مزاحمت‌های خیابانی، اینترنتی و ... بررسی شد و یا مربوط به ناامنی در رابطه‌های فامیلی باشد.
در روابط فامیلی، زنان دو راه بیشتر ندارند: یا باید در ارتباطات خود به روابط صوری و ظاهری بسنده کنند، ولی در عوض اصول و ضوابط اخلاقی، الهی را رعایت کنند، و یا اگر بخواهند به اختلاط بپردازند، به مرور زمان، به انحراف اخلاقی و انحطاط روحی کشیده می‌شوند و از مزاحمت‌ها در امان نخواهند بود.(عمارلو/31)

امنیت و توسعه حقوق زنان
درباره حقوق بشر و خصوصا حقوق زنان، تا کنون کنفرانس های بسیاری توسط سازمان ملل و دولت ها در عرصه منطقه ای و بین المللی برپا شده است . در موضوع حقوق بشر، دو کنفرانس عمده در سال 1968، در تهران و 1993 در وین، برگزار گردیده است . اولین کنفرانس، در آستانه بیستمین سالگرد تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر و همزمان با سال بین المللی حقوق بشر برای بررسی پیشرفت های به دست آمده حقوق بشر از زمان تصویب اعلامیه و بررسی راه کارها و راه حلهای مورد استفاده سازمان ملل، جهت تنظیم برنامه های بعدی، از 22 آوریل تا 13 مه 1968 در تهران برگزار شد و تصمیمات آن به صورت قطع نامه ای به نام «اعلامیه تهران » صادر گردید که در آن به همه موضوعات مطرح حقوق بشر آن زمان پرداخته شده بود.
کنفرانس دوم حقوق بشر، در ژوئن 1993 در وین، برگزار شد که حاصل کار کنفرانس به عنوان «اعلامیه وین و برنامه عمل » به تصویب اجماع نمایندگان 171 دولت رسید. در اعلامیه این کنفرانس به مباحث جهانی بودن و توسعه حقوق بشر، همکاری های بیشتر دولت ها در زمینه حقوق کودکان، حقوق زنان، اقلیت ها و . . . پرداخته شد . علاوه بر دو کنفرانس فوق، کنفرانس های دیگری هم توسط سازمان ملل متحد برگزار گردیده است که هر کدام گام های بلندی در جهت تشویق، ترویج و احترام به حقوق بشر محسوب می شوند . این کنفرانس ها عبارتند از:
- کنفرانس ملل متحد درباره آزادی اطلاعات، سال 1946;
- کنفرانس ملل متحد در مورد مقاوله نامه تکمیلی مربوط به لغو برده داری، تجارت برده و نهادها و رویه های مشابه برده داری، سال 1954;
- کنفرانس ملل متحد درباره از بین بردن بی وطنی یا تقلیل آن در آینده، سال 1954;
- کنفرانس ملل متحد در زمینه وضعیت پناهندگان و افراد بی وطن;
- کنفرانس های چهارگانه ملل متحد در خصوص وضعیت زنان (کنفرانس مکزیکوسیتی در سال 1975، کنفرانس کپنهاک در سال 1980، کنفرانس نایروبی در سال 1985، کنفرانس پکن در سال 1995 و کنفرانس نیویورک در سال 2000)(شمیم یاس/1382)

امنیت زنان:محور اصلی قطعنامه 1325
صلح و امنیت و حقوق‌بشر زنان: اشتراک الگوی برابری جنسیتی

محور مشترک قطعنامه‌ 1325 و کنوانسیون، الگوی برابری جنسیتی است که در هر دو مطرح است. هر دو متضمن مشارکت کامل زنان در سطوح مختلف تصمیم‌گیری از ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی هستند. هم‌چنین خشونت علیه زنان که محور و مبنای اصلی نقض حقوق ‌بشر زنان و دختران است، در هر دو موردتوجه قرار دارد. در این دو سند برابری حقوقی زنان و مردان در پرتو حکومت قانون مطرح است. مقابله با تبعیض سیستماتیک با توجه به تجربیات عملی معاصر، محور اصلی هر دوی آن‌ها است و تضمین توجه به نیازها، تجربیات و ملاحظات زنان در تصمیمات سیاسی، حقوقی و اجتماعی در زمان صلح یا جنگ، مورد تائید اسناد مذکور است.

با توجه به وجوه مشترک قطعنامه‌ 1325 و کنوانسیون محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان، هر دو سند متضمن برابری جنسیتی و حقوق بشر زنان در طی مخاصمات و پس ‌از آن است؛ اگرچه در کنوانسیون صرفاً به بیان راهبردهای کلی در آن بسنده شده و به‌طور خاص حمایت از زنان در وضعیت مخاصمات مسلحانه و پس ‌از آن، چندان مورد توجه نبوده است.

توسعه قلمروی اعمال کنوانسیون با تصویب قطعنامه 1325

قطعنامه‌ 1325، ابزار مناسبی برای گسترش اعمال کنوانسیون قلمداد شده است. کنوانسیون به‌عنوان یک معاهده حقوق ‌بشری به لحاظ حقوقی بر دولت‌هایی که به عضویت آن درآمده‌اند، الزام‌آور است. بااین‌حال در وضعیت مخاصمات در جهان، این امکان وجود دارد که برخی دولت‌های طرف مخاصمه، عضو کنوانسیون نباشند و یا اینکه اساساً مسئله عضویت بازیگران غیردولتی ازجمله گروه‌های نظامی و غیره در کنوانسیون منتفی است. حال با تصویب قطعنامه 1325، کلیه طرف‌های درگیر در مخاصمات مسلحانه اعم از دولت‌های عضو و غیرعضو و نیز بازیگران غیردولتی مانند گروه‌های نظامی و غیرنظامی، متعهد به رعایت ملاحظاتی در قبال زنان و دختران و تضمین احترام به حقوق بشر ایشان گردیده‌اند و این امر از سوی برخی به‌منزله توسعه قلمروی اجرای کنوانسیون قلمداد شده است. به‌این‌ترتیب همه بازیگران فعال در عرصه مخاصمه، در مراحل مختلف مخاصمه، مذاکرات صلح و حل مخاصمات مسلحانه، متعهد به احترام و تضمین حقوق بشر زنان هستند و در این رابطه پاسخ‌گو خواهند بود.

به‌این‌ترتیب با تصویب قطعنامه، دولت‌های غیرعضو کنوانسیون؛ مانند ایالات‌ متحده آمریکا نیز ملتزم به رعایت تعهدات حقوق‌بشری در قبال زنان و دختران در زمان مخاصمات مسلحانه و پس ‌از آن شده‌اند. اهمیت التزام گروه‌های نظامی و غیرنظامی به تعهدات حقوق بشری در زمان مخاصمات در برخی کشورها مانند کامبوج و کلمبیا بسیار زیاد ارزیابی‌شده است. توجه به عملیات حفظ صلح ملل متحد و پاسخ‌گویی نیروهای حافظ صلح در قبال تعهدات حقوق‌بشری و منع ارتکاب خشونت علیه زنان و دختران نیز از دیگر جنبه‌های مهم قطعنامه 1325 شمرده ‌شده است.(کتابچی/15477)

مصادیق ناامنی زنان در غرب:
زنان در سطح جهان مورد خشونت های بسیاری قرار می گیرند. که این خشونت ها ناامنی زنان در محیط خصوصی و اجتماعی را ایجاد می کند. شاید بتوان تجاوز جنسی را یکی از مهمترین مصادیق سلب آرامش از زنان در کشورهای اروپایی  عنوان کرد.
سال گذشته میلادی، لیستی در رسانه‌ها منتشر شد که ١٠ کشور رکورددار در تجاوز جنسی را در خود جای داده بود، آنچه در این فهرست قابل توجه است، وجود کشورهای توسعه‌یافته در رده‌های بالای این جدول است. آمریکا، سوئد، فرانسه، کانادا، انگلستان و آلمان ازجمله کشورهایی هستند که جزو ١٠ کشور پرتجاوز شناخته شده‌اند!
در ذیل به چند نمونه از کشورها اشاره می شود:

آمریکا

آمریکا مقام نخست همه گیری تجاوز را در جهان دارد. برابر گزارش دفتر آمارهای قضائی آمریکا، ۹۹‌ درصد متجاوزان را مردها تشکیل می‌ دهند و از میان قربانیان، ۹۱‌ درصد زنان و ۹‌ درصد مرد هستند.
 
طبق بررسی مرکز ملی خشونت علیه زنان، یک نفر از ۶ زن و یک نفر از ۳۳ مرد آمریکایی، یک مورد اقدام به تجاوز یا تجاوز کامل را در زندگی‌ شان تجربه کرده‌ اند. بیش از یک چهارم زنان در سن نوجوانی و اوائل جوانی اعلام کرده‌اند که بعد از ۱۴‌سالگی، مورد حمله به نیت تجاوز یا تجاوز کامل قرار گرفته‌اند. از این همه، فقط ۱۶‌درصد آنها گزارش شده‌اند. تجاوزهای علنی در آمریکا رایج نیست و بیشتر موارد تجاوز به صورت پنهانی انجام می‌شود.

سوئد

سوئد بیشترین میزان وقوع تجاوز گزارش شده در اروپا و یکی از بالاترین آمارها در جهان را به خود اختصاص داده است. یک نفر از چهار زن در سوئد قربانی تجاوز می‌شود. تا ‌سال ۲۰۱۰، پلیس سوئد بیشترین تعداد خشونت‌ها را به ثبت رسانده بود؛ ۶۳ مورد در ۱۰۰‌هزار ساکن. این کشور سومین رتبه میزان تجاوز در دنیا را داراست. در ‌سال ۲۰۰۹، ۱۵۷۰۰ مورد خشونت جنسی در سوئد گزارش شد که افزایشی ۸‌درصدی را در مقایسه با‌ سال ۲۰۰۸ نشان می‌دهد و ۵۹۴۰ مورد آنها تجاوز جنسی بوده (شامل تجاوزهای در ملأ عام) که عامل ۷۵۹۰ مورد از گزارشات بوده است. در آوریل ۲۰۰۹، گزارش شد که جرائم جنسی در ١٠‌سال منتهی به آن ۵۸درصد رشد داشته است.

انگلستان

انگلستان یکی از کشورهای توسعه‌یافته است، با این حال خشونت‌های جنسی و تجاوز در آن رو به رشد است. در ژانویه ۲۰۱۳، وزارت دادگستری، دفتر آمار ملی و اداره داخلی این کشور، نخستین بولتن آماری مشترک و رسمی درباره خشونت‌های جنسی را با نام «نگاهی به خشونت جنسی در انگلستان و ولز» منتشر کردند. براساس این گزارش، حدود ۸۵‌هزار زن سالانه به‌طور متوسط مورد تجاوز قرار می‌گیرند. بیش از ۴۰۰‌هزار زن نیز سالانه با خشونت‌های جنسی مواجه می‌شوند. ۱ نفر از هر ۵ زن ۱۶ تا ۵۹ ساله چند نوع از خشونت‌های جنسی را تجربه کرده است.

آلمان

آلمان به‌عنوان یکی از کشورهای توسعه‌یافته و اروپایی با تعداد کل تجاوزهای گزارش شده، ۶۵۰۷۳۹۴ مورد، رتبه ششم تجاوز جنسی را داراست. کاتولیک‌های آلمانی به قربانیان اجازه داده‌اند قرص‌های ضدبارداری مصرف کنند.

فرانسه

بررسی های دولت فرانسه نشان می‌دهد که سالانه ۷۵‌هزار تجاوز در این کشور رخ می‌دهد که فقط ۱۰‌درصد قربانیان آن را اطلاع‌رسانی و از آن شکایت می‌کنند. فرانسه با تعداد کل تجاوزهای گزارش شده ۳۷۷۱۸۵۰ مورد در مکان هفتم جهان قرار دارد. (.irinn/83248)
بر اساس آمارهای ارائه شده از آژانس حقوق اساسی اتحادیه اروپا به طور میانگین در 22 درصد موارد خشونت علیه زنان عاملان آشنای قربانی بوده اند که در آلمان 24 درصد موارد این گونه بوده است. این آمار بر اساس سوال هایی بوده است که از 42 هزار زن در تمام اتحادیه اروپا درباره تجربیاتشان با خشونت شده است.
بر اساس اطلاعات آژانس حقوق اساسی اتحادیه اروپا  حدود 102 میلیون زن (55 درصد) در اتحادیه اروپا از سن 15 سالگی حداقل یک شکل از آزار و اذیت جنسی را تجربه کرده اند؛ اگر چه در این موارد عاملان بیشتر اشخاصی بودند که فرد قربانی را نمی شناختند.(تسنیم/1017613)
خشونت در محیط داخلی خانواده نیز از دیگر موارد نقض امنیت زنان است. ـ به جرئت می توان گفت که نگرش های فمینیستی برابری طلبانه که در اسناد بین الملل نیز به عنوان نگاه حاکم مطرح شده است، از عوامل مؤثر بر خشونت خانگی زنان است. هنگامی که نظریه پردازان موج دومی با به کار بردن دو واژه جنس و جنسیت تمامی مقولات غیر بیولوژیک از جمله: تفاوت زن و مرد در تمایلات، رفتارها، ذهنیت ها و حتی استعدادهای مختلف ذهنی را از مقوله جنسیت دانسته و آن را معلول نظام اجتماعی و فرهنگی مردسالار دانستند، گمان نمی کردند که یکسان نگری زن و مرد در امور یاد شده ممکن است به زیان زنان تمام شود. امروزه برخی ژرف نگران به این واقعیت توجه کرده اند که انتظارات نابه جا و مردانه زوج از زوجه و انتظار رفتار مشابه از ناحیه زوجه، تا چه میزان بر بروز تنش های خانوادگی تأثیرگذار است. امروزه ناآشنایی دختر با ویژگی های مردانه و ناآشنایی پسر با ویژگی ها و روحیات زنانه به همراه پررنگ شدن نگرش حقوقی و کم رنگ شدن ارزش های اخلاقی، برای متزلزل کردن جایگاه زن در خانواده دست به دست هم داده اند.
در نگرش فمینیستی، تلاش فراوانی انجام می شود تا اقتدار مرد در کانون خانواده به عنوان سرپرست، و قوانینی که مسئولیت های ویژه ای به مرد می دهد، به عنوان یکی از مهم ترین عوامل خشونت آفرین قلمداد و تنها راه کنترل خشونت را شکستن کانون اقتدار، رواج روحیه تساهل و فرهنگ فردگرایی معرفی نماید. واقعیت آن است که این امور در صورتی می توانند زمینه ساز خشونت در خانه باشند که فرهنگ مسلط اجتماعی چنین رواداری را در روابط خانوادگی منظور نکند؛ به عبارت دیگر آن گاه که فرهنگ حاکم، سمت و سویی برخلاف قوانین داشته باشد و یا در مسیر تغییر از سنت به مدرنیسم، مردان بر انگاره های سنتی و زنان بر ارزش های جدید پای فشارند، خشونت های خانوادگی افزایش می یابد. این نکته گرچه بیانگر ضرورت هماهنگی فرهنگ و قوانین در مسیر کم کردن خشونت است، اما اثبات نمی کند که استحاله فرهنگی در مسیری میمون قرار گرفته است که باید قوانین را به نفع آن تغییر داد و یا آهنگ تغییرات فرهنگی را تندتر کرد. چه بسا در یک تحلیل جامع بتوانیم ضمن انتقادات اساسی از جایگاه زن در خانواده و فرهنگ سنتی، جهت گیری دیگری برای اصلاحات فرهنگی زنان پیشنهاد کنیم که مخاطرات فرهنگ مدرن را نداشته و در عین حال هم بستگی خانوادگی، ارزش های ثابت اخلاقی و کانون های مفید اقتدار مردانه و زنانه را نیز به رسمیت شناسد و بر اغلب قوانین موجود که از محکمات دینی برگرفته شده اند، نیز صحه گذارد.(حوراء/1383)
بررسی وضعیت زنان در ایران
در جامعه ‌ مزاحمت‌هایی که منجر به سلب امنیّت دختران در جامعه می‌شود،به چند شیوه انجام میشود. نوع قدیمی و کلاسیک آن به شکل مزاحمت‌های خیابانی است که متأسّفانه همه روزه شاهد آن هستیم و نوع پیشرفته‌تر آن با توجّه به گسترش تکنولوژی به شکل مزاحمت‌های تلفنی که خود از طریق صوت، پیامک، بلوتوث، دوربین و هکر انجام می‌شود، نمود و ظهور پیدا می‌کند، و از پیشرفته‌ترین نوع ناامنی هم، مزاحمت در دنیای مجازی برای کاربران است.

1-ناامنی شغلی
نا امنی محیط شغلی برای برخی از زنان شاغل اگر چه پدیده جدیدی نیست ، اما تعریف نشدن امنیت زنان شاغل در دستگاه امنیتی جامعه و اجبار بسیاری از آنان به داشتن شغل و درآمد ، وضعیتی مخاطره آمیز را در برخی از محیط های کاری حاکم می سازد.
فئودور داستایوسکی نویسنده مشهور روس در اغلب آثار خود شخصیت داستانی زنی را تصویر کرده که گذشت و فداکاری را به مرحله ایثاری دهشتبار می کشاند؛ زنانی که به واسطه جبر اجتماع ، فقر و محرومیت در عین اینکه در جست و جوی معاشی شرافتمندانه بوده اند، ناخواسته تن به مردانی عمدتا هوسباز، نوکیسگانی با ثروت هنگفت و بی اصل و نسب هایی بعضا فاقد شعور و انسانیت می دادند.
او بعدها درباره شخصیت زن رمان ابله به دوست خود می گوید: امیدوارم ، سالها پس از من ، اینگونه زنان را به عنوان موجودی لطیف ، ظریف و دارای احساس بدانند و برای زن ارزشی اخلاقی قائل شوند تا ابزاری و مالی.
و این در حالی است که نمی دانست ، بعدها جامعه انسانی ، بی رحمتر، نا امن تر و پرکینه تر از روسیه تزاری به زنان نگاه می کند.
زنان به واسطه شغلشان که باید هر روز در آن حضور داشته باشند یا به صورت شبانه روزی استخدام می شوند با مشکلات عدیده ای مواجه هستند. امروزه بخشی از زنان و دختران جامعه ما با معضلی فراگیر با عنوان «ناامنی در محیط شغلی » روبرو هستند.(آفتاب/ 1203180139)

2-مزاحمت‌های خیابانی
یکی از معضلات جامعه، مزاحمت‌های خیابانی است. بسیاری از جوان‌های هرزه و آلوده در کوچه و خیابان در برابر چشم دیگران به نوامیس مردم توهین می‌کنند، متلک می‌گویند و شخصیّت زنان را زیر سؤال می‌برند.
جلب توجه دیگران، تخلیه خشم درونی، ارضای غریزه جنسی، تفریح و سرگرمی، پرکردن اوقات فراغت و تخلیه عقده‌های درونی، می‌تواند از انگیزه‌های مزاحمت‌های خیابانی باشد.

 3-مزاحمت از طریق گوشی همراه
امروزه گوشی همراه به دلیل امکانات گوناگونی که دارد، می‌تواند در ایجاد ناامنی و مزاحمت برای دختران نقش بسیار بالایی را داشته باشد.

 4-مزاحمت‌های تلفنی
ازجمله مزاحمت‌های رایج ،که متأسّفانه رشدصعودی دارد، مزاحمت‌های ‌تلفنی است.
داشتن حالات روانی از قبیل: دیگرآزاری، خودنمایی، فرار از تنهایی و نزدیکی به دیگران، ضعف عاطفی و جلب محبت دیگران، بیکاری و نداشتن سرگرمی مناسب، پرکردن اوقات فراغت، ابراز خشم و کینه، انتقام از دیگران، دوستی با جنس مخالف برای رسیدن به اهداف شیطانی را می‌توان از انگیزه‌های مزاحمت‌های تلفنی برشمرد.
مزاحمت‌های تلفنی موجب مشکلاتی همچون: بدبینی، افسردگی، اضطراب، وحشت و ترس، پرخاشگری، طلاق، سکته‌های قلبی، خودکشی و قتل و ... می‌گردد.
 
5-مزاحمت از طریق هکر
هک به معنای دسترسی، ایجاد تغییر یا سوء استفاده از اطلاعات شخصی دیگران است. هکرها هدف‌های مختفی را از رفتارهای نابهنجار دنبال می‌کنند که تجاوز به حریم خصوصی دیگران، یکی از این هدف‌های شوم است، تا جایی که به هکرها، دزدان دیجیتالی نیز گفته می‌شود.

 6-مزاحمت اینترنتی
امروزه دنیای اینترنت،امکانات بسیاری را در جهت پیشرفت علم ،فناوری و تسریع ارتباطات در اختیار بشر قرار داده است.اما در کنار این فواید ،مضراتی نیز قابل توجه است.به عنوان نمونه این پدیده نوظهور ، امکان دسترسی به انواع عکس‌ها و مطالب مبتذل را به آسانی برای افراد فراهم کرده است. گستردگی فضای اینترنت، امکانات و قابلیت‌های بی‌منتهای دنیای مجازی و بی پروایی نوجوانان و جوانان برای وب‌گردی در سایت‌های ناشناخته، منجر به ظهور پدیده‌ای به نام ناامنی و مزاحمت در دنیای مجازی شده است. (عمارلو/31)
نتیجه:
ناامنی علیه زنان در تمام سطح جهان با مصادیق مختلفی صورت میگیرد. ناامنی شغلی،تجاوز جنسی ،خشونت های خانوادگی و مزاحمت های مجازی از جمله مواردی است که متاسفانه مشاهده می گردد. اما راهکار جلوگیری از عوامل سلب آرامش و ناامنی زنان چیست. چگونه می توان خشونت را در سطح جامعه علیه زنان کاهش داد.
رفع خشونت یک مبارزه همگانی را می‌طلبد، چرا که تکرار این خشونت به هیچ عنوان قابل توجیه نبوده و نیازمند حمایت‌های دولتی هم در سطوح قانونی و هم در سطوح ارائه مشاوره‌های روانشناسی رایگان است و همچنین باید مقدمات دسترسی به راهکارهای قضایی و قانونی برای آسان کردن مشکلات زنان از جمله امکان شکایت و اعتماد به زنان به جای نیاز به راه‌های دیگری همچون اثبات ادعا و حمایت از آسیب دیدگان مزاحمت‌هایی چون تجاوز و ... فراهم شود.
تأثیری كه خشونت بر روی زن می گذارد بیش از آنكه جسم را بخراشد روح را جریحه دار می كند و به او احساس موجودی بی اراده و مفعول و منفعل می دهد. متأسفانه در ایران، مركزی برای ترمیم جراحت های این زنان وجود ندارد.(جویباری/22705)
در خصوص امنیت در محیط شغلی نیز باید به حفظ حریم زن و مرد و توجه به امنیت جنسی اشاره داشت. برقراری روابط بر اساس عفاف ،سلامت روانی و همچنین رعایت خطوط قرمز می تواند زمینه ساز امنیت جنسی زنان در محیط های شغلی باشد.
همچنین در جامعه اسلامی ایران نیز می توان با فرهنگ سازی و تقویت بنیان های دینی از انحراف و التقاط فرهنگی جلوگیری نمود. به باور بسیاری از کارشناسان ،رسانه می تواند ابزار مهمی در فرهنگ سازی دینی باشد. تا با جلوگیری از بزهکاری و کنترل نفس ،از ایجاد عوامل ناامنی زنان کاهش داد.

منابع و مآخذ:

اکبری،رضا؛پاک بنیان ،سمانه.(1391)«تاثير کالبد فضاهاي عمومي بر احساس امنيت اجتماعي زنان نمونه موردي: محله نارمک و شهرک اکباتان شهر تهران(.نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی دوره 17 شماره 2 تابستان .

حقيقتيان ،منصور.  (1393).«احساس امنيت زنان و برخي عوامل اجتماعي موثر بر آن (مورد مطالعه: زنان شهر اصفهان).  مطالعات جامعه شناختي شهري (مطالعات شهري) »  بهار , دوره  4 , شماره  10 .
قبادی،حشمت.(1394).« بررسی جامعه شناختی عوامل موثر بر احساس امنیت زنان شهر ایلام در سال »1.فصلنامه تخصصی جستارهای اجتماعی.سال اول.شماره اول. بهار.
شمیم یاس (1382)- عملکرد سازمان ملل متحد در قلمرو حقوق زنان اردیبهشت ، شماره 2 –
حوراء (1383)- نگاهی دیگر به خشونت علیه زنان- بهمن ، شماره 10 -
http://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/12/13/1017613
http://www.jouybaran.ir/news/22705
http://www.irinn.ir/news/83248/
http://mehrkhane.com/fa/news/15477متینه کتابچی
http://www.mrazavieh.org/index.php/pagoohesh/m-maghalat/m-efaf-hijab/31-naamnijensi
فریبا عمارلو
http://www.aftabir.com/articles/view/social/psychopathology/c4c1203180139
امنیت زنان در محیط اجتماعی

 

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

شماره 41 - خرداد ماه 1395

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837