آرشيو

خیزش بحرین و جنایات آل خلیفه ضد بشریت

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 



چکیده

قیام ملت های عرب در کشورهای تونس، مصر، لیبی و..... زمینه ساز بیداری اسلامی و قیام مردم بحرین علیه نظام دیکتاتوری آل خلیفه شده است.
از سال 2011 همرا با آغاز این قیام و اعتراضات مسالمت آمیز  مردم، این رژیم جنایات ضد بشری را در دستور کار خود قرار داده است. بیشترین موارد سرکوب و اعمال ظلم، متوجه  اکثریت شیعه گردیده که کوچکترین سهمی در فرآیند تصمیم سازی کشور ندارند.
مسئله مهم‌تر حمایت دول غربی و عربی از اعمال چنین جنایت‌هایی در قالب حقوق بشر دوستانه  می‌باشد.
با توجه به این مسائل در این پژوهش، با اشاره به اعتراضات مسالمت آمیز مردم، ظلم و جنایات ضد حقوق بشری حکوت بحرین تبیين شده که با بررسی  ابعاد حقوقی این اعمال، وظایف مجامع بین المللی حقوق بشری و کشورهای مسلمان توضیح داده شده است.

واژگان کلیدی: بحرین، شیعیان، حقوق بشر، جنایت

مقدمه

عدم توجه به خواسته‌هاي مردم از سوي دولت‌ها همواره به عنوان عاملي اساسي در برانگيختن مردم محسوب مي‌شود، و محروميت دير يا زود خشم و اعتراض عمومي را در پي مي‌آورد. بحرين نيز ازجمله كشورهايي است كه حاكمان آن كمتر به حقوق اكثريت شيعي توجه داشته و به آن پرداخته اند.« درزي كلايي،1390،ص1»
با توجه به تبعیض و نظام سیاسی استبدادی بحرین، مردم نیز همانند دیگر ملت‌های عرب اقدام به اعتراض کردند.
انقلاب مردمی بحرین علیه حکومت آل خلیفه از 14 فوریه 2011 به شکلی مسالمت آمیز آغاز شد. آل خلیفه در برخورد با اعتراضات مردم، خشونت و سرکوب را باکمک نیروهای منطقه ای به ویژه نیروهای امنیتی عربستان و همچنین با حمایت های غیرمستقیم قدرتهای خارج از منطقه از جمله آمریکا در دستور کار قرار داد.«پژوهشکده مطالعات روابط بین الملل،1391،ص1»

از شروع اعتراضات، موارد بسیاری از نقض حقوق بشر از سوی آل خلیفه گزارش شده است. به عنوان نمونه سال 2014 میلادی، 1740مورد بازداشت خودسرانه صورت گرفته است که 29 تن از بازداشت شدگان، زن و 244 نفر نیز کودک بوده اند. 815 مورد از این بازداشت ها با یورش به منزل صورت گرفته است.

بر اساس این گزارش، در سال گذشته میلادی 300 مورد شکنجه به شیوه های مختلف و بدرفتاری با شهروندان بازداشت شده صورت گرفته استhttp://www.shia-news.com/»
 به شکست کشاندن انقلاب مردم بحرین با هدف بقای خاندان آل خلیفه بر مسند قدرت، اولویت نظام پادشاهی این کشور، سران عرب منطقه و همچنین راهبرد مهم قدرتهای غربی در منطقه است. این در حالی است که مطالباتی چون، بازگشت افراد تبعید شده، آزادی زندانیان سیاسی، لغو ممنوعیت تشکیل احزاب و فعالیت های سیاسی مذهبی، آزادی بیان و مطبوعات و لغو سانسور از مهمترین خواسته های انقلابیون بحرینی است.« پژوهشکده مطالعات روابط بین الملل،1391،ص1.»
با توجه به این مسائل،حکومت آل خلیفه در طی 4 سال موارد متعدی از نقض حقوق بشر را اعمال کرده است که متاسفانه علاوه بر حمایت قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای، با سکوت مجامع بین المللی همراه بوده است. که این حمایت را می توان در راستای منافع سیاسی خاص میان قدرتها تفسیر نمود.
آنچه که محور اصلی این پژوهش را تشکیل می دهد،پاسخ به چگونگی نقض حقوق بشر در بحرین و از سویی چرایی حمایت دول عربی و غربی و همچنین سکوت سازمانهای حقوق بشری در قبال چنین فجایعی می باشد.


قیام مردم بحرین: نماد مظلومیت شیعه
حکومت آل خلیفه که با حمایت آمریکا و انگلیس و هزینه‌های اقتصادی آل سود توانست مستقر شود. تنها دلیلش نزدیکی این کشور با مناطق نفت‌خیز و شیعه‌نشین عربستان سعودی است. بحرین با دارا بودن ۶۶۵ کیلومترمربع مساحت و یک میلیون و چهل و شش هزار نفر جمعیت جز کشورهای کوچک جهان به‌حساب می‌آید.

در همین راستا آل خلیفه پروژه تغییر بافت هویتی بحرین را در دستور کار خود قرارداد. مجوز اقامت به سی هزار پاکستانی و منتظر بودن ۵۰۰۰ تبعه ی دیگر این کشور خود گویای ماجراست تا جایی که ظرف مدت ۶ سال، جمعیت خارجی‌های بحرینی به ۴۹٫۲۵ درصدی کل جمعیت بحرین رسید و رشد ۱۱٫۶۵ درصدی را مشاهده نمود. آماری که گویاست از شمال آفریقا و یا دیگر کشورهای منطقه به سمت بحرین مهاجرت و بافت هویتی بحرین را تغییر دادند. اما هیچ‌کدام از این راهبردها نتوانست مسیر اسلام‌خواهی و مبارزه با ظلم آل خلیفه را در بحرین تغییر دهد.

درواقع با نگاه به مسیر انقلاب بحرین می‌توان ابراز داشت، انقلاب بحرین انقلابی فراگیر در میان اکثریت جمعیت بحرینی‌ها برای پایان دادن به فسادهای آل خلیفه و نفوذ بیگانگان در این کشور است. تا جایی که پس از این اعتراضات مردمی، حکومت آل سعود با همکاری نیروهای امنیتی فرا منطقه چند یگان ارتش خود را در این کشور مستقر و عملاً بحرین را اشغال نظامی نمود.
«http://www.shia-news.com/fa/news/81478»
در این راستا بررسی خواسته های معترضین یعنی بازگشت تبعیدیان آزادی زندانیان سیاسی، لغو ممنوعیت تشکیل احزاب، آزادی بیان و مطبوعات، برابری میان همه گروه ها ازجمله شیعه و سنی، توقف دستگیری آزادی خواهان و لغو سانسور نشان می دهد قیام مردم بحرین نیز مانند اکثر قیام های اخیر ریشه در استبداد ستیزی دارد، تبعیض در کشور بحرین به صورت آشکار اعمال می گردد با توجه به اینکه بیش از هفتاد درصد جمعیت بحرین را شیعیان تشکیل می دهند و برای موزون نمودن بافت جمعیتی دولت به افراد سنی مذهب پاکستانی و کشورهای عربی تابیعت بحرینی اعطا می کند.
علاوه بر این واقعیت این است که بحرین مستعدترین کشور برای تحول در منطقه است. زیرا دموکراسی در این کشور بیشتر از سایر نقاط در جهان عرب است شیعیان که اکثریت را تشکیل می دهند از ساختار اصلی قدرت محروم اند در عین حال به دلایل وجود احزاب و مساجد دارای متشکلترین جریان انتقاد می باشند.«آجیلی،1392 ،صص15-14 »
با توجه به تفاصیلی که گذشت, خیزش و قیام مردم بحرین با سرکوب شدید و جنایات حکومت آل خلیفه روبرو شده است.که با توجه به ابعد حقوقی این جنایات به بررسی این اقدامات ضد بشری می پردازیم.


جنایات آل خلیفه و نقض حقوق بشر
وضعیت قیام ملت بحرین از سال 2011 گویای موارد مکرری از نقض حقوق اساسی بشری و شهروندی مردم این کشور از جمله شیعیان بوده است که عبارتند از:

1- سركوب مسلحانه گروههای مسالمت آميز مردمی و كشته و مجروح كردن زنان و مردان
۲- بازداشت های غير قانونی شهروندان بصورت انفرادی و دسته جمعی به طوری كه افراد ونهادهای فعال حقوق بشر بحرينی اعلام كردند از هر ده نفر بحرينی يك نفر دستگير شده است.
۳- مفقود شدن تعداد زيادی از شهروندان بحرينی به علت اعمال غير قانونی نيروهای نظامی
۴- اعمال شكنجه های وحشيانه همراه با اذيت و آزار بازداشت شدگان در بازداشتگاههای غير استاندارد و مخفی كه در موارد متعددی به مرگ فردبازداشت شده انجاميده است.
 ۵- ممنوعيت هر نوع برگزاری مراسم برای كشته شدگان
۶- حمله به اماكن مذهبی از قبيل مساجد، حسينيه ها و به آتش كشيدن اين مراكز و تخريب كلی آنها
۷- توقيف رسانه ها و مطبوعات و اعمال سانسور شديد بر آنها
۸- اهانت به نمادهای مذهبی شيعيان
۹- بكارگيری نيروهای مزدور خارجی برای سركوب مردم
۱۰ - بازداشت تعداد زيادی از پزشكان و پرستاران به علت مداوای مجروحان
۱۱ - تخريب ميدان لولو منامه به دليل تجمع ۲۹ روزه مردم بحرين و به عنوان سمبل انقلاب و صرفا برای پاك كردن صورت مسئله.«پروین،1390،ص51»
همه اين اقدامات خلاف موازين حقوق بشر دربحرين در4 سال از آغاز قیام مردم اتفاق افتاده است.
دادگاه های بحرین احکامی به مدت حدود 11000 سال حبس در حق 1200 شهروند بحرینی معترض صادرکرده اند و در عین حال، حکم اعدام 3 متهم صادر شده است و نیز برای 102 حکم حبس ابد صادر و تابعیت 21 شهروند لغو شده است.
بخش آزادی ها و حقوق بشر جمعیت وفاق بحرین در گزارشی اذعان داشته که توانسته در سال گذشته 6709 مورد اعتراض مردمی در مناطق و روستاهای مختلف بحرین را ثبت کند که 2660 مورد آن از سوی نیروهای امنیتی به صورت کاملا بی رحمانه و با استفاده از گاز آشک آور و دیگر ابزارها، سرکوب شده است. در نتیجه این اقدامات سرکوبگرانه، 502 نفر زخمی شده اند که 3 نفر آنها براثر جراحت وارده جان باخته اند.
این گزارش می افزاید که در این سرکوبگری ها حتی منازل شهروندان بحرینی نیز هدف قرار گرفته و نیروهای امنیتی گاز اشک آور به داخل این منازل شلیک و در حدود 145 مورد به اموال مردم خسارت وارد کرده اند.
»http://fa.alalam.ir/news/1675550«

عوامل اثرگذار در تحقق جنايات بر ضد بشريت توسط آل خلیفه

درتحقق جنايات بر ضد بشريت سه عامل يا سه ويژگی  لحاظ شده است:
۱- ويژگی اول وقوع حمله بر ضد جمعيت غير نظامی، اعمالی جنايات بر ضد بشريت محسوب می شوند كه در قالب حمله بر ضد جمعيت غير نظامی ارتكاب يافته باشد. قسمت الف از بند ۲ از ماده ۷ اساسنامه ديوان كيفری بين المللی
در تعريف حمله بر ضد جمعيت غير نظامی می گويد: منظور رفتاری است كه مشتمل بر ارتكاب چندين عمل از اعمال مذكور در بند يك بر ضد هر جمعيت غير نظامی است كه در تعقيب يا پيشبرد سياست يك دولت يا يك سازمان
برای انجام چنين حمله ای صورت گرفته باشد. منظور از حمله ای كه در اين جا ذكر شده هر گونه فعاليتی است كه سبب بروز آسيب به قربانيان آن باشد اعم از اين كه اين حمله توام با كاربرد زور يا همراه با اجبار و الزام باشد.
بنابراين حمله مورد نظر در اين جا صرفاَ به معنای انجام عمليات نظامی نيست و بنابراين جنايات بر ضد بشريت می تواند در خارج از مخاصمات مسلحانه هم ارتكاب يابد.  ارتكاب به جنايات بر ضد بشريت حتی در زمان صلح هم امكان پذير است .
۲- ويژگی دوم جنايات بر ضد بشريت، گستردگی يا سازمان يافتگی حمله است. گستردگی حمله يا سازمان يافتگی حمله يكی از ويژگی های جنايات بر ضد بشريت است اين ويژگی در ماده ۳ اساسنامه دادگاه كيفری بين الملل رواندا پيش بينی شده است. منظور از سازمان يافتگی هم آن است كه حمله بايد بر اساس يك سياست يا طرح تنظيم شده و هماهنگ شده ای انجام شود و لذا تحقق يكی از اين دو ويژگی برای تحقق جنايات بر عليه بشريت كافی است.
البته در صورتی كه رفتار مجرمانه ای برای تعقيب يا اجرای سياست يا طرحی صورت پذيرد نيازی به معيار گسترگی آن رفتار نيست فقط می تواند مقياس اختياری برای اندازه گيری رفتار مجرمانه باشد.
۳- ويژگی سوم و آخرين ويژگی جنايات بر عليه بشريت علم به حمله است. بند۱ ماده ۷ اساسنامه ديوان كيفری بين المللی علم به حمله را توسط مرتكب جرم مورد تاكيد قرار داده يعنی علاوه بر تحقق ويژگيهای پيش گفته(گستردگی و سازمان يافتگی) بر ضد جمعيت غير نظامی، عامل و مرتكب جرم علم به عمل ارتكاب يافته داشته باشد. به طور خلاصه ۱۰ موردی كه در ماده ۷ اساسنامه56 ديوان به عنوان مصاديق جنايات بر ضد بشريت ذكر شده است را می توان درسه گروه دسته بندی كرد:
اول: جنايات بر ضد تماميت جسمی و روحی افراد،
دوم: جنايات بر ضد آزادی های افراد،
سوم: ساير اعمال ضد بشری
به گواهی تمام حقوقدانان و صاحب نظران حقوق بين الملل و حقوق بشر آنچه كه در بحرين می گذرد مصداق بارز نه تنها نقض حقوق بشر بلكه نقض حقوق بشر دوستانه ونسل کشی است. چرا كه، از حقوق بشر دوستانه هنگامی سخن به ميان می آيد كه نقض حقوق بشر به درجه فاحش می رسد. رژيم آل خليفه در برابر اعتراضات مدنی و مردمی علاوه بر استفاده از نيروی انتظامی برای سركوب مردم و نيروی ارتش، از ارتش آل سعود نيز بهره برده و در وضعيتی كاملاَ خصمانه جرايمی چون كشتار، قتل عام، بازداشت و شكنجه را عليه مردم و غير نظاميان مرتكب شده است كه به لحاظ حقوقی در چارچوب جنايت عليه بشريت می گنجد.
علاوه بر اين بدون ترديد اقدامات غير قابل توجيه آل سعود و آل خليفه علاوه بر اين كه بر خلاف منشور سازمان ملل و اعلاميه جهانی حقوق بشر وميثاق ها و كنوانسيونهای حقوق بشری بوده، مصداق بارز نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه است و نه تنها جنايت عليه بشريت محسوب می شود، بلكه يك نسل كشی تمام عيار است كه تمام عناصر آن محرز است.«پروین ،همان،ص56-54 »
در خصوص حقوق بشری و شهروندی مورد نقض در بحرین طی سالهای 2011 تا کنون، هم حقوق مدنی و سیاسی و هم حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را باید مدنظر قرار داد. بیشترین موارد نقض حقوق بشر در بحرین، مربوط به حقوق مدنی و سیاسی است به ویژه:

 حقوق مذهبی و به ویژه حقوق شیعیان نظیر

 منع برگزاری آزادانه مراسم دینی،
 منع دسترسی به مساجد و حسینه ها، تخریب مساجد شیعی و حسینیه ها و آتش زدن اموال و همچنین قرآن کریم در این اماکن

 • برابری و تساوی (منع تبعیض مذهبی)
 • آزادی اجتماعات مسالمت آمیز
•  آزادی بیان و فعالیت مدنی
 • منع شکنجه به منظور اخذ اقرار
•  حق حیات و مصونیت و تمامیت جسمانی؛
 • حق حریم خصوصی
 • حق امنیت اموال و محل سکونت و منع ورود غیر
با توجه به اینکه برخی از موارد نقض حقوق بشر در بحرین، از مصادیق جنایات علیه بشریت هستند، در این زمینه مسئولیت جامعه بین المللی برای پیگیری و تشکیل کمیته تحقیق و دادگاه رسیدگی به جنایات علیه بشریت در بحرین برای تحقیق، محاکمه و مجازات آن دسته از ماموران مقامات بحرین و عربستان که در مقام آمر، مباشر، معاون یا شریک در جرائم مذکور اقدام نموده اند، نکته ای بسیار مهم و ضروری است.البته کمیته مستقل تحقیق بحرین که یک شهروند ایرانی مقیم امریکا نیز در آن عضویت داشته، در سال 2011 بر اساس مرور وقایع آن زمان، به این نتیجه رسید که جنایات علیه بشریت محقق نشده است. اما مساله این است که سطح خشون تهای دولتهای بحرین و عربستان در وقایع بعدی به آستانه جنایات علیه بشریت رسیده و متعاقب اقدامات خشونت بار اواخر سال 2011 و سال2012 ، عناصر مادی و معنوی تشکیل دهنده جنایات علیه بشریت محقق به نظر می‌رسد.(ساعد،1391،ص6-3)

نقش قدرتهای منطقه ای و فرا منطقه ای

سير تاریخی قيام مردم بحرین عليه حاکمان این کشور و دقيق شدن روی ابعاد مختلف این انقلاب بيانگر یکسری واقعيت های درون سرزمينی در کشور بحرین است که این واقعيت های درون سرزمينی تحت تاثير برخی عوامل برون سرزمينی و دخالت بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای به صورت غيرمتعارف در کشور بحرین شده است.
«یزدان پناه،1393،ص1»
1-عربستان
نيروهای مسلح بحرين توان مقابله با اعتراضات مردم را نداشتند و در نهايت نيروهای مسلح عربستان سعودی و ساير كشورهای عربی خليج فارس وارد بحرين شدند و ضمن اشغال اين جزيره كوچك سركوب وسيع نظامی ابعاد وسيع تری يافت.«پروین،همان،ص51»
عربستان به دلیل ظهور اسلام و وجود حرمین شرفین و همچنین دارا بودن نفت ، نفوذ بسیار زیادی بر روی کشورهای اسلامی دارد که یکی از این کشورها بحرین می باشد و به دلیل قرابت جغرافیائی و قبیله ای با آل خلیفه دربحرین همواره این کشور حیات خلوت سعودی ها به حساب می آید.
عربستان کشوری است که حدود 25 درصد جمعیت آن را شیعیان تشکیل می دهد که ازامکانات بسیار ضعیفی برخوردار هستند. از قبیل اجازه نداشتن در احداث مسجد ، نبود رفاه عمومی در مناطق شیعه نشین ، محرومیت از مشاغل دولتی برای شیعیان و ...  .
این کشور با دخالت در امور بعضی از کشورهای منطقه خواهان جلوگیری از گسترش شیعیان در کشورهایی مانند بحرین و یمن و ... هست واین خطر نیز وجود دارد که شیعیان بحرین بر شیعیان عربستان اثر گذاشته وعربستان برای وهابیون سعودی ناامن گردد.
با وجود اینکه بحرین بیش از شصت درصد آن را شیعیان تشکیل می دهند ، رژیم آل خلیفه اجازه هر گونه فعالیت و حرکتی را از شیعیان گرفته و آنان را به مانند عربستان  در تنگنا قرار داده است.
حکومت آل سعود هم به دلیل همگونی های موجود بین دو منطقه شیعه نشین احساء و قطیف با عشایر و قبایل بحرین ، نگران این است که هر گونه تغییری در حکومت آل خلیفه باعث تغییر در مناطق شرقی عربستان شود و از این روی نیروهای امنیتی خود را تحت عنوان سپر جزیره ، وارد بحرین کرده و به سرکوب تظاهر کنندگان می پردازند .
از روی همین اصل پادشاه عربستان در نطقی اعلام کرده "هرگز اجازه نخواهیم داد که حکومت شیعی در بحرین ایجاد شود ، هرگز ". «ایوبی،1393 ،ص1 »

با این تفاصیل ,در تحوالت اخیر بحرین مقامات سعودی سعی کردند رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را قانع کنند که تغییر رژیم در بحرین تأثیری جدی و شدید بر امنیت و بقای سایر کشورهای عضو شورا دارد و در نتیجه رویکردی سخت و سرکوبگرانه مورد نیاز است. سایر کشورهای عضو از یک سو از تشدید بحران بحرین نگرانی جدی و واقعی دارند و از سوی دیگر در شرایط موجود توانایی مخالفت صریح و جدی با دیدگاه های سعودیها را ندارند.«اسدی،1390،ص185 »
بنابر این باید اذعان داشت ،سياست خارجي عربستان تا حدزيادي ماموريت و اصول خود را در مهار با اين تهديدات متمركز كرده است. برداشت وهابي گري از اسام سني نقش عمده اي نه تنها در قالب هويت هاي فردي و جمعي بلكه در تحکیم ارزش هاي ملي عربستان نقش اساسي داشته است. در مورد بحرين، برخي ار حاكمان سعودي، مسئوليت حمايت از نظم منطقه اي و محافظت از ساختار موجود در كشورهاي عرب خليج فارس را برعهده داشته كه مهار ايران و جلوگيري از افزايش نقش اين كشور در ساختار سياسي منطقه از اهم سياست هستي شناختي سعودي است.«ابراهیمی،1391 ،ص3 »
2-آمریکا و دول غربی
بحرانها و حوادث قرن بيستم و در پی آ ن، قرن بيست و يكم، مملو از حوادث دردناكی است كه از نوعدوستی، انسان دوستی، حقوق بشر وحقوق بشر دوستانه به غير از واژ ههای توخالی چيز ديگری را به عاريت نگرفته است.اگر نگاهی گذرا به وضعيت سياسی نظامی كه از اصل يكجانبه گرايی امپرياليسم آمريكا و قانون جنگل پيروی  می کند بيفكنيم مشاهده  می شود كه آمريكا و ساير قدرتهای همراه ايشان در راستای منافع ژئوپلتيك، ژئواكونوميك و ژئواستراتژيك خود تحت لوای قدرت هر نوع منازعه داخلی بين دولت مد نظر و مخالفان داخلی آن را بحرانی بشر دوستانه جلوه داده و با كمك قدرت رسان های خود باب تهاجم و حمله نظامی را می گشودند از طرفی توصيه میكردند منشور سازمان ملل ناديده گرفته شود.
با این تفاسیر ،از ميان حوادث منطقه، وضعيت و موقعيت بحرین به دلیل جنايات و تجاوزات آشكار آل خليفه و آل سعود وعدم حمايت محافل بين المللی وحتی منطقه ای از آنها متمايزتر است. بعد از گذشت تقريبا يک ماه از قيام وخيزش مردم مظلوم بحرين با سفر رابرت گيتس وزير جنگ آمريكا به منامه و چراغ سبزی كه واشنگتن نشان داده بود آل خليفه به سركوب شديد اعتراضات مدنی و مردمی بحرين پرداخت. اتفاق شنيع تر قشون كشی آل سعود به بحرين بود تا به دستور ايالات متحده و با ادعای سست و پوچ نيروهای سپر جزيره مردم مسلمان بحرين را به خاك و خون بكشاند.
«پروین،همان ،صص48-44 »
بنابر این نوع عملکرد دولت‌های حامی‌باز می‌گردد به دقیقا همان مکانیسم ضد حقوق بشری اتخاذ شده که مورد تقاضای آل خلیفه بوده است. در این اقدام عملا تمامی ‌ممنوعیت‌های حقوق بشردوستانه به نوعی نقض شده است و نوعی کشتار، ربودن، اسارت از شهروندان غیرنظامی ‌صورت می‌گیرد. بالاخص به مراکز مذهبی و اماکن عمومی ‌مردم که طبق مقررات بین المللی دارای ممنوعیت تخریب است حمله شده و منجر به کشتارهای دست جمعی در تخریب مساجد شده اند. هیچ‌یک از موارد فوق نه با حقوق بشر همسوست و نه با حقوق بشردوستانه قابل توجیه است.
لذا از منظر حقوق بشری اصل اعزام یا در نهایت حضور و یا حتی دعوت از نیروی خارجی از سوی یک دولت مشهور به شکست خورده یا ناتوان برای حمایت از خود در برابر خواسته حقوق بشری شهروندان نقض آشکار اعلامیه جهانی حقوق بشر بوده و جرم است. جرم از آن روی که منجر به حمایت از نقض فاحش حقوق بشر پس از نقض ابتدایی حقوق شهروندی گردیده است. به دیگر سخن طبق ماده 29 اعلامیه دولت می‌تواند در وضعیت خاص به اعمال محدودیت‌هایی بر حق آزادی شهروندان خود مبادرت کند، مشروط به این که اولا این محدودیت مبتنی بر منافع عمومی ‌شهروندان باشد و ثانیا دولت عامل، خود دمکراتیک و تابع قانون باشد. 
به تعبیر اعلامیه جهانی حقوق بشر باید واجد وصف دموکراتیک باشد. جالب آن است که با وجود این که بند 3 ماده 29 منشور می گوید: این اختیارات از حقوق و آزادی‌ها در هیچ مورد نمی تواند برخلاف مقاصد و اصول ملل متحد اجرا گردد، دولت بحرین و حامیان حتی تلاش برای دست و پا کردن تفسیری حقوق بشری برای اقدامات خود نکرده اند. «جاوید،1390،ص1 »
3-نهادها و مجامع بین المللی
در رابطه با جنايات و اعمال ضد انسانی كه در بحرين اتفاق افتاده نهادهای بين المللی مخصوصاَ نهادهای بين المللی حقوق بشری عكس العمل مناسبی از خود نشان نداده اند و همين امر باعث جسارت و جرات حاكمان آل خليفه و عربستان شده است تا بی محابا نسبت به هر نوع جناياتی در حق مردم بحرين اغماض نكنند و با دست باز هر عمل غير انسانی را مرتكب شوند. صرفا کمیسرعالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، سازمان بين المللی كار و تعدادی از گزارشگران موضوعی حقوق بشر اظهاراتی مبنی بر محكوميت اقدام غير انسانی در بحرين و دفاع از مطالبات و خواسته های مردم بحرين داشته اند.
همچنين سازمان های غير دولتی بين المللی از قبيل سازمان عفو بين الملل، سازمان ديده بان حقوق بشر، سازمان مبارزه با شكنجه و صليب سرخ جهانی گزارشهايی در ارتباط با جنايات صورت گرفته در بحرين را منتشر كرده اند ولی در مجموع سازمانها و نهادهای تاثيرگذار بين المللی اقدام عاجل وتعيين كننده ای را انجام نداده اند. شورای حقوق بشر سازمان ملل كه برای كشورهای غير همسو با آمريكا و غرب سريعاَ جلسه برگزار می كند و بيانيه و قطعنامه صادر می كند، همچنانکه اخيرا به جای اينکه بر عليه ناقضين حقوق بشر وجنايتکاران قطعنامه صادر کند برعکس عليه جمهوری اسلامی ايران اقدام به صدور قطعنامه کرد، تا كنون نه جلسه ای برگزار كرده است و نه بيانيه و نه قطعنامه ای صادر كرده است. رئيس شورای امنيت هم اعلام داشته است شورای امنيت در اين خصوص ورود نخواهد داشت.«پروین،همان،صص60-61»
در ماههای ابتدایی شروع انقلاب بحرین که حجم کشتارها، بسیار بالا بود، «نستار اوسوریو» رئیس دوره‌ای شورای امنیت، در مورد عدم رسیدگی به موضوع بحرین گفت: هیچ درخواستی برای طرح موضوع بحرین در شورای امنیت نشده است.
درصورتی که در سپتامبر ۲۰۱۴ نیز چهار کشور اروپایی، از جمله، دانمارک، ایسلند، ایرلند و نروژ خواستار طرح موضوع بحرین در شورای امنیت به دلیل نقض گسترده حقوق بشر در این کشور شدند که اعتنایی به آن نشد. انقلابیون این کشور و نهادهای حقوق بشری نیز بارها از شورای امنیت خواسته‌اند تا در مسأله بحرین ورود پیداکند. http://www.islamtimes.org/ /»
در خصوص موارد نقض گسترده حقوق بشر در بحرین، عدم واکنش موثر بین المللی مساله ای موثر بر توقف این روند و رهنمون‌سازی وضعیتی است که درآن حقوق اساسی مردم بحرین و خواسته های معترضین و انقلابیون تامین گردد. در صورتی که جامعه بین المللی به ویژه سازمان ملل متحد طی دو سال گذشته وظایف و تعهدات ناشی از منشور و معاهدات بین المللی و حقوق عرفی را ایفا کرده بود، اکنون شاهد تکرار وضعیت اسف بار مردم این کشور نبودیم.
از این رو، باید این نکته را به صورت جدی مورد توجه قرار داد و از طرق مقتضی به ویژه طرح مطالبات نهادهای مدنی و اقدامات رسانه ای، مطالبه کرد. جامعه بین المللی باید زمینه های لازم برای خاتمه این وضعیت را فراهم نماید. در این رابطه، اخراج عربستان از بحرین، رسیدگی بین المللی به جنایات احتمالی عوامل حکومتهای بحرین و عربستان در سرکوب مردم این کشور، و حمایت و تامین و تضمین حقوق قربانیان از جمله مطالباتی است که باید مورد توجه و پیگیری قرار داد.«ساعد،1390،ص6 »
نتیجه گیری:
حقوق بشر به معنای مهمترین و ابتدایی ترین حق فطری و ذاتی انسان می باشد. که تمام افراد بدون توجه به نژاد،ساختار اجتماعی وطبقه باید از آن بهره مند شوند.
اما متاسفانه نظام های سیاسی و دولتها، بسیاری از حقوق انسانها را مورد تجاوز قرار می دهند. که این مساله زمینه ساز ایجاد حکومتهای استبدادی و تبعیض میان مردم در خصوص  حقوق سیاسی ،اقتصادی و اجتماعی می شود.و این تبعیض ها در رده نقض حقوق بشر قرار می گیرد.
با این تفاسیر،آنچه که نظام سیاسی آل خلیفه در خصوص مردم بحرین اعمال می کند،در رده نقض حقوق بشر می باشد. چرا که از طریق اعمال سیاستهای استعماری و دیکتاتوری، جنایت علیه آزادی های فردی،تضییع حقوق مذهبی به ویژه شیعیان و سرکوب اجتماعات مسالمت آمیز مردم شده است.که رژیم آل خلیفه،در اعمال این جنایتها، از حمایت عربستان و آمریکا و همچنین سکوت مجامع بین المللی بهره برده است.
در این میان در برابر نقض حقوق بشر در بحرین،باید مجامع بین المللی و سازمان های حقوق بشری واکنش الزام آوری را انجام دهند که شورای امنیت می تواند مهم ترین وظایف را انجام دهد.
در کنار این مسئله ،کشورهای مسلمان  نیز باید از طریق سازمان کنفرانس اسلامی و دیپلماسی فعال، در محکومیت رژیم آل خلیفه و حمایت از مردم مظلوم بحرین اقدام موثری را اعمال نمایند.

منابع و مآخذ:

1-آجیلی،هادی،گودرزی،کیهان و وحید شربتی.«آسیب شناسی قیام مردم بحرین؛در قالب جنبش های اجتماعی نوین»،2فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی ،سال دوم،شماره چهارم،پائیز و زمستان 1392 .
2-ابراهیمی،نبی الله. «سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال انقلاب 14 فوریه بحرین : از واقع گرایی تا ادراک از تهدید» .همایش بحرین: بزرگداشت سالروز انقلاب بحرین. پژوهشکده مطالعات روابط بین الملل.اسفند 91 .
3-اسدی،علی اکبر.زارع،محمد.« بحران بحرین: تعارض رویکردهای منطقه ا ی» ،مقاله 7، دوره 2، شماره 2، تابستان 1390، صفحه 179-198
4-پروین ،خیرالله. « حقوق بشر دوستانه و نسل کشی در بحرین» .مجموعه مقالات همایش(بررسی ابعاد حقوقی –سیاسی جنایات در بحرین)،سازمان بسیج اساتید،بهار 1390 .
5-درزی کلایی،محمد رضا؛ « . حركت هاي انقلابي در بحرين و نظريه محروميت نسبي تد رابرت گار »مجله: مطالعات خاور میانه ، پاییز 1390 - شماره 66
6-ساعد ،نادر.« نقض حقوق بشر در بحرین و مسئولیت های بین المللی جامعه جهانی» . .همایش بحرین: بزرگداشت سالروز انقلاب بحرین. پژوهشکده مطالعات روابط بین الملل.اسفند 91 .
http://www.shia-news.com/fa/news/84593 تاریخ انتشار: ۲۳ بهمن ۱۳۹۳
بحرین در تلاطم سیاسی – امنیتی http://www.shia-news.com/fa/news/81478       1/دی 1393
- http://fa.alalam.ir/news/1675550 f چهار شنبه 22 بهمن 1393
آمار نقض حقوق بشر در بحرین در آستانه سالروز انقلاب
دكتر يزدان پناه در گفت وگو با شفقنا: حاكميت بحرين در ۲۰۱۵ تغيير خواهد كرد http://www.shafaqna.com/persian/services/dialogue/item/100943

احسان ایوبی /بیداری اسلامی در بحرین و نقش و دخالت عربستان در مهار آن

    •••• http://tahlileiran.ir/a/341    یکشنبه ۲۱ دی ۱۳۹۳ —
http://www.irdiplomacy.ir/fa/page/12293 / جمعه 9 ارديبهشت 1390 محمدجواد جاوید،
http://www.islamtimes.org/fa/doc/article/441374     /30 بهمن 93


ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

شماره 27- فروردين 1394

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837