آرشيو

جنایات ضد حقوق بشر آل سعود در یمن

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 


چکیده
رژیم عربستان سعودی از بزرگترین ناقضان حقوق بشر در جهان است که همواره حقوق انسانها را در این کشور و دیگر کشورهای همسایه و منطقه نقض می کند. این کشور که هر سال شمار زیادی از انسانها را به دلایل گوناگون گردن می زند صدها نفر از مخالفان دولت را به بهانه های مخالف به زندان انداخته و مورد آزار و اذیت قرار می دهد. آخرین مورد نقض حقوق بشر توسط عربستان سعودی تهاجم هوایی به کشور یمن است که بر اثر آن بیش از یک هزار نفر کشته و شمار بسیار زیادی مجروح و دهها هزار نفر دیگر آواره شده اند. ریاض ابتدایی ترین حقوق انسانها را زیر پا گذاشته و در عمل اثبات کرده که به قوانین و معیارهای مناسبات بین المللی کوچکترین احترام و اهمیت قائل نیست. در این نوشته سعی بر آن است که اقدامات ضد حقوق بشری این کشور در یمن مورد بررسی قرار گیرد.از جمله این اقدامات عبارتند از:مداخله در امور داخلی یمن و نقض حق تعیین سرنوشت یمنی ها،حمله به مناطق غیر نظامی، کشتار زنان و کودکان و غیر نظامیان، استفاده از بمب های خوشه ای.
کلید واژه : آل سعود، حوثی ها، حمله، یمن، حقوق بشر، جنایات، غیرنظامیان.


مقدمه
کشور عربی یمن که از سال 2011 و با اعتراضات گسترده مردمی علیه دیکتاتوری های علی عبدالله صالح وارد مرحله جدیدی از تاریخ حیات سیاسی خود شده بود در طول چهار سال گذشته شاهد درگیری های گسترده داخلی بین دو گروه تکفیری القاعده و جریان حوثی ها معروف به انصار الله یمن بود که سرانجام این گروه انصار الله به رهبری سید عبدالمالک بدرالدین حوثی بود که توانست در سپتامبر سال گذشته با به دست گرفتن کنترل صنعا عملا تشکیل حکومت وحدت ملی را اعلام کند، اما پس از اینکه منصور هادی رئیس جمهور سابقاٌ مستعفی یمن با حمایت های فراوان سعودی ها حاضر به ترک قدرت نشد و با جلب حمایت برخی هوادارانش درگیری های پراکنده ای را در سطح یمن به اجرا در آورد این همسایه شمالی این کشور بود که برای کمک به منصور هادی به عنوان هم پیمان خود حملات هوایی را با عنوان عملیات طوفان واقعیت علیه گروه انصار الله آغاز کرد .
یکی از نکات اصلی که در این میان باید دانست این است که عربستان به شدت از سیطره گروه انصار الله بر کشور یمن وحشت دارد چرا که به خوبی می داند این گروه تحت تأثیر آموزه های انقلاب اسلامی ایران است چه اینکه حسین بدرالدین حوثی بنیانگذار این جنبش در دهه شصت با سفر به قم تحت تاثیر آموزه های امام راحل عظیم الشأن قرار گرفت و به حلقه مریدان او پیوست . از این رو عربستان که از ابتدای پیروزی انقلاب ایران همواره نگران گسترش تفکر شیعی جمهوری اسلامی در منطقه بود، هیچ گاه نمی تواند ببیند کنترل همسایه جنوبی خود به دست گروهی شیعی با تفکرات نزدیک به جمهوری اسلامی افتاده است . بنابراین آل سعود با بهانه قرار دادن موضوعاتی از قبیل بازگشت دولت مشروع  منصور هادی به یمن،حمایت از امنیت باب المندب، دفاع از حرمین شریفین، حفاظت از امنیت ملی یمن و... تهاجم گسترده ای را در مارس سال 2015 علیه یمنی ها آغاز کرد که نتیجه ای جز وقوع بحران انسانی در این کشور فقیر در پی نداشت. (اکبرزاده،1394، 2)در جریان این حملات، آل سعود به کمک متحدان خود در ابعاد مختلف به نقض حقوق ملت یمن پرداخت که در این نوشته مورد بررسی قرار می گیرد.


تاریخچه مداخله عربستان در یمن


در دوره ای که پایه های دولت مدرن سعودی شکل می گرفت، عبدالعزیز بنیانگذار آن، منطقه ی عسیر را اندک اندک از امامت یمن به تصرف خود در آورد و اگر به خاطر حضور بریتانیایی ها در عدن و تحت الحمایه هایش در جنوب نبود، شاید مناطق بیشتری را هم تصرف می کرد. حضور یک جمعیت عظیم در منطقه ای استراتژیک، همراه با دسترسی به دریای عربی و کنترل باب المندب، یمن را حائز اهمیتی می کرد که مزاحم جاه طلبی های سعودی برای تسلط بر سراسر شبه جزیره عرب بود.( Hammond:2015)
در دوران حکومت علی عبدالله صالح، نفوذ فرهنگی سعودی از طریق جذب افراد به مکتب سلفی گسترش یافت. همچنین در دهه 1980، ریاض به حامی اصلی دولت یمن و رهبران قبیله ای و نظامی این کشور تبدیل شد و ماهیانه حقوقی را به آنها پرداخت می کرد. عبدالعزیز بن باز مفتی متنفذ سعودی که در سال 1999 درگذشت، جریان دانش اندوزان یمنی به عربستان سعودی را تسهیل کرد؛ یکی از آنها به نام مقبل الوادعی به یمن بازگشت و بنیانگذار یک جریان سلفی در دهه 1980 شد. صالح از گسترش سلفی گرایی خشنود بود چرا که سنت جریان اصلی این مکتب، اطاعت از حاکم بود، و در تقابل با دیگر جریان های مذهبی و سیاسی قرار داشت که برای تغییر دولت به نام عدالت فعالیت می کردند.( Hill and Nonnema,2011: 16-17)
 در زمان تجاوز «صدام حسین» به کویت در سال 1990، یمن به خاطر اشتباه محاسباتی صالح در اتخاذ سیاست ناسیونالیستی عرب، هزینه ی سنگینی را متحمل شد. عربستان سعودی برای انتقام از یمن که موضعی همدلانه نسبت به عراق اتخاذ کرده بود، حدود 850هزار یمنی را اخراج کرد. در سال 2007، حدود 400هزار یمنی اخراج شدند، که عددی بزرگ بود، و بسیاری از آنها را با پروازهای سعودی ایرلاینز به صنعا بازگرداندند.( Hammond:2015) در اواخر سال 2009 و اوایل سال 2010 نیز اولین حمله سعودی ها به حوثی ها صورت گرفت که در این جنگ شمار زیادی از نظامیان عربستان کشته شدند.این شکست در حافظه تاریخی ملت عرب ثبت شد و همراه با دلایل دیگری که در ذیل به آنها اشاره می شود زمینه حمله بعدی رژیم آل سعود را به یمن فراهم کرد.


دلایل حمله عربستان به یمن


حمله عربستان به یمن تازگی ندارد و همانطور که گفته شد قبلاً هم تجاوز به این کشور صورت گرفته بود، اما حمله اخیر این کشور ابعاد گسترده تری داشت و نتیجه برنامه‌ریزی ماه ها قبل این رژیم بود.دلایل حمله این کشور را این‌گونه می‌توان برشمرد:
 1-عربستان قبلاً در یک جنگ در مقابل حوثی ها شکست خورده بود.در سال 2009 حوثی ها بیش از 100 سرباز سعودی را بعد از اینکه ریاض در امتداد مرزهایش مواضع حوثی ها را بمباران کرد، کشتند.
2-رئیس جمهور مستعفی یمن، منصور هادی در ارتش یمن متحدان کمی دارد. بسیاری از واحدهای عملیاتی در داخل و اطراف عدن از دستورات او پیروی نمی کنند و متحدان قبیله ای او تجربه ای برای سازماندهی در برابر شورشیان حوثی ندارند. عربستان به دنبال این است که هادی را به حکومت یمن بازگردانده و به او مشروعیت بخشد.
3-دیگر برندگان جنگ یمن القاعده و گروه های افراطی جهادی مسلمان هستند که در مقایسه با حوثی ها، که جاه طلبی شان فقط محدود به یمن است، تهدید بیشتری برای عربستان هستند.
4- متحد کلیدی عربستان،یعنی آمریکا، اگر توافق هسته ای با ایران را امضا کند با حوثی ها مذاکره خواهد کرد،زیرا ایران با حوثی ها دارای برخی منافع مشترک است، ولی با گروه های افراطی جهادی مذاکره نمی کند و اقدامات نظامی این کشور در برابر القاعده و گروه های افراطی ، عربستان را تحت فشار قرار خواهد داد تا با حوثی ها مصالحه کند تا آمریکا و متحدانش بر روی تهدیدات نیروهای جهادی در خلیج فارس تمرکز کنند. بنابر این عربستان باید در یمن از خود محافظت کند.( (Burke,2015: 1-2
5-مقامات سعودي به زعم خود قصد آن دارند تا با پيروزي در جنگ يمن از قدرت يابي بيشتر ايران در منطقه بکاهند و از طرفي حياط خلوت پيشين خود را همچنان در اختيار داشته باشند. از طرفی نیز، مقامات آمریکایی و همچنین مقامات رسمی یمن معتقدند که ایران از لحاظ مالی و نظامی، حوثی ها را حمایت می کند.(Salisbury,2015: 6)
6-آل سعود قصد داشت با حملات نظامي خود، انصارالله و مردم يمن را تحت فشار قرار دهد تا بدين‌وسيله آنها را مجاب کند تا از موضع ضعف پاي ميز مذاکره بنشينند. (روزنامه آفتاب،1394: 15)
7-تسلط مردم یمن بر سرنوشت خودشان و به وجود آمدن یک نظام سیاسی مستقل در یمن می تواند تأثیرات ژئوپلتیکی گسترده ای داشته باشد. اشراف یمن بر تنگه باب المندب و بر دریای سرخ در واقع وضعیت یمن را ویژه کرده است. همگرایی با شیعیان عربستان و احتمال به خطر افتادن منابع نفتی عربستان نیز می تواند از دلایل حمله شتابزده عربستان به یمن باشد.یمن از لحاظ استراتژیکی دارای اهمیّت ویژه ای است، زیرا جنوب یمن دربخش شمال غربی و شمال شرقی باب المندب  قرار گرفته و این تنگه بین دریای سرخ و اقیانوس هند واقع شده است و نزدیک ترین آبراه بین شرق وغرب است. این کشور یکی از نقاط حساس استراتژیکی مورد نظر شرق و غرب است. یمن با تسلط بر تنگة باب المندب  قادر به کنترل دریای سرخ است. دارا بودن سواحل طولانی در دریای سرخ و دریای عرب و نیز به علتّ وجود بنادر مهمّی مانند عدن، حدید و فحاء به اهمیّت استراتژیکی یمن می افزاید. کشف نفت نیز در مرزهای مشترک یمن و عربستان موجب درگیری هایی بین دو کشور شده است و دولت عربستان در صدد ضمیمه کردن مناطق نفت خیز یمن به خاک خود می باشد.(امین آبادی،1394: 8)
اما با ادامه حملات و درگیری ها در یمن هیچکدام از اهداف فوق برای عربستان محقق نشد و این کشور نتوانست مواضع خود را تحکیم کرده و حوثی ها را تضعیف کند و از قدرت ایران در منطقه بکاهد.در نتیجه تجاوز آل سعود به یمن نتیجه ای جز نقض حقوق ملت یمن و ایجاد بحران انسانی نداشت که در ذیل به آن پرداخته می‌شود.


نقض حقوق بشردوستانه در یمن


عربستان که با چراغ سبز آمریکا به یمن حمله کرد و با پشتوانه این کشور به تجاوزات خود ادامه داد، به نقض آشکار حقوق بشر در یمن پرداخت و این امر نشان داد که ادعای آمریکا مبنی بر حمایت از حقوق انسان ها یک بازی سیاسی بیش نیست و این کشور با تحریک و تجهیز عربستان فقط به دنبال منافع حیاتی خود در خاورمیانه است و در برابر جنایات رژیم آل سعود هیچ اعتراضی را به عمل نمیاورد و حتی به حمایت از این کشور نیز برخاسته است.از جمله این جنایات که با پشتیبانی ایالات متحده صورت گرفته عبارتند از:
استفاده از بمب های خوشه ای
به گفته ی دیده بان حقوق بشر، نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در حملات هوایی به مواضع شورشیان شیعه حوثی در یمن از بمب های خوشه ای استفاده کرده اند.( .( http://persianbbc.ir/News/95)
این کشور در سال 2009 در حمله به حوثی ها در مرز خود از بمب های خوشه ای استفاده کرده بود ولی به دلیل اینکه عضو کنوانسیون عدم استفاده از مهمات خوشه ای نبوده است هیچ یک از مسئولان این کشور مورد مؤاخذه قرار نگرفتند، به همین دلیل برای بار دوم این رژیم در حمله به یمن از این مهمات استفاده کرد. این در حالی‌ست که سازمان دیده بان حقوق بشر معتقد است که هیچ کشوری تحت هیچ شرایطی نباید از این مهمات استفاده کند آمریکا این مهمات را در اختیار عربستان قرار داده است ، بنابراین این کشور در برابر نقض حقوق بشر در یمن مسئول است.


حمله به مناطق غیر نظامی


در قوانین جنگ به صراحت گفته شده است که تخریب مراکز پزشکی و ممانعت از امدادرسانی ممنوع می‌باشد ، ولی عربستان بیمارستان‌های یمن را با موشک مورد هدف قرار داده است ، در عین حال از ورود کاروان‌های امدادرسان کمیته‌بین‌المللی صلیب سرخ ممانعت کرده است. همچنین مصونیت دیپلماتیک به عنوان یک عرف پذیرفته شده است ولی ریاض با وقاحت و بی‌شرمی، به نزدیکی سفارت ایران در خاک یمن شلیک کرده و این نیز نقض آشکار قوانین جنگی است. همچنین جنگنده های سعودی تجمع خانواده های آواره را در مناطقی بین عدن و لحج در جنوب یمن هدف قرار دادند که طی آن شمار زیادی از خانواده ها به شهادت رسیدند، که این نیز آشکارا با قانون مصونیت مناطق غیر نظامی در تضاد است.(روزنامه کیهان،1394: صفحه آخر)


کشتار غیر نظامیان


تکفیری های سعودی مردم بی پناه یمن را به شیوه تکفیری های داعش و القاعده شکار کرده و عمدتاً زنان و کودکان را می کشند تا به زعم خود، اراده مردم انقلابی را درهم بشکنند.(روزنامه کیهان، 19 فروردین 1394: صفحه آخر) کشور عربستان با نادیده گرفتن حقوق زنان و سرکوب شیعیان و اقلیت های مذهبی، حقوق بشر را نادیده گرفته است ولی به سبب حمایت های آمریکا هیچ بحثی از حقوق بشر در این کشور مطرح نمی شود. اکثر عملیات های تروریستی سال های اخیر در کشور های منطقه توسط وهابیت و القاعده انجام شده است که تخریب حرمین عسگریین در سامرا نمونه ای از آن به شمار می رود.


نتیجه گیری


در منشور سازمان ملل متحد از تمامی کشورهای عضو خواسته شده تا در روابط بین المللی خود از تهدید به زور یا استفاده از آن علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری یا از هر روش دیگری که با مقاصد ملل متحد مباینت داشته باشد خودداری کنند (بند 4 ماده 2).اما عربستان با نادیده گرفتن این بند از منشور، بدون هیچ دلیل قانع کننده و مشروعی و بدون مجوز شورای امنیت اقدام به تجاوز به خاک یمن نموده و موجب کشته شدن صدها یمنی بی گناه گردیده، که این امر نه تنها با اصول حاکم بر منشور سازمان ملل در تعارض است بلکه با هدف ملل متحد که احترام به بشریت است، در تناقض است. اما عربستان در تجاوز نظامی خود به یمن موفق نخواهد بود و همین موضوع زمینه ای برای بیداری و به میدان آمدن مردم عربستان و فروپاشی آل سعود خواهد شد.نتیجه دیگر این تجاوز، مسئولیت بین المللی این کشور در جامعه جهانی است؛ لذا سایر کشورهای ملل متحد خواهند توانست علیه دولت و مقامات سعودی در مجامع جهانی طرح دعوی کرده و با اقداماتی نظیر تحریم اقتصادی، پیگیری و بازداشت سران سعودی و یا حتی در مواردی حمله محدود به این کشور، اقدامات خصمانه و تجاوزطلبانه عربستان را پاسخ دهند.
منابع
1-اعترافات سریالی در بی بی سی: نقض حقوق بشر توسط عربستان در یمن،14 اردیبهشت 1394، دسترسی در:
http://persianbbc.ir/News/95
2-اکبرزاده،زیبا. "شکست آل سعود در برابر صبر استراتژیک ملت یمن"،روزنامه وطن امروز، سال هفتم، شماره1583،3 اردیبهشت 1394.
3-امین آبادی،سید محمد. "یمن؛ویتنام عربستان"، روزنامه کیهان، شماره 21030، 20 فروردین 1394.
4-روزنامه آفتاب، "نتایج تجاور نظامی آل سعود"، شماره 4314،4 اردیبهشت 1394.
5-روزنامه کیهان، "نسل کشی مسلمانان یمن جنایت آل سعود به نیابت از اسرائیل"، شماره 21029، 19 فروردین 1394.
6-روزنامه کیهان، "قتل عام آوارگان جنگی،جنایت تازه آل سعود در یمن"، شماره21046،8 اردیبهشت 1394.
-7Burke,Edward. “Saudi Arabia’s big mistake in Yemen”,Open Democracy,30 April 2015. Available at:
https://www.opendemocracy.net/arab awakening/edward burke/saudi arabias big mistake in yemen.
-8Hammond, Andrew. “Saudi Arabia’s long history of destructive intervention in Yemen”, Middle East Eye ,2April2015.
-9Hill Ginny; Nonneman, Gerd. "Yemen, Saudi Arabia and the Gulf States: Elite Politics, Street Protests and Regional Diplomacy", Chatham  House, May 2011; http://www.chathamhouse.org/publications/papers/view/177061.
 -10Salisbury,Peter.  “Yemen and the Saudi–Iranian ‘Cold War’”,  Middle East and North Africa Programme, February 2015.



ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

شماره 29- خرداد 1394

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837