آرشيو

بوکوحرام؛ ساخته دست غربيان

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 





چکیده
با توجه به اهمیت نقض حقوق زنان از ابتدای تاریخ تا به امروز وگسترش و نفوذ جریان تکفیری در منطقه که زنان و دختران بزرگترین قربانیان این خشونت ها هستند این پژوهش قصد دارد به تحلیل و تببین این مقوله بپردازد.در این راستا گروه تکفیری بوکوحرام که به دنبال حذف زنان از زندگی اجتماعی و اعمال خشونت علیه آنهاست مورد توجه قرار گرفته است.
کلیدواژه: گروه تکفیری ، بوکوحرام ، نقض حقوق زنان ،آمریکا
مقدمه
در سال های اخیر فعالیت گروه های تکفیری در منطقه خاورمیانه و آفریقابه یکی از موضوعات امنیتی مهم منطقه ای و جهانی تبدیل شده است که علارغم اینکه به یکی از بازیگران فعال منطقه ای تبدیل شده اند معادلات داخلی و بین المللی کشورهای منطقه را نیز تحت تاثیر قرار داده اند .گروه تکفیری بوکوحرام در آفریقا را می توان جزء یکی از گروه های تکفیری (سلفی) برشمرد که زنان و دختران نیجریه را هدف خشونت خود قرار داده اند.از جمله این اقدامات آدم ربایی ،بردگی جنسی ،ازدواج اجباری ، قتل زنان را می توان نام برد.با توجه به اهمیت موضوع این پژوهش قصد دارد به این سوال پاسخ دهد که بوکوحرام چه اقداماتی علیه زنان و دختران در نیجریه صورت داده است و کشورهای غربی چه موضع گیری نسبت به این امر داشته اند ؟فرضیه مطرح شده این است گروه تکفیری  بوکوحرام بزرگترین ناقض حقوق زنان و دختران در نیجریه است و رویکرد غربی ها در این خصوص در جهت بهره برداری سیاسی در  راستای منافع خود می باشد.

گروه تکفیری بوکوحرام
بوکوحرام در شمال نیجریه در منطقه تحت سلطه مسلمانان در سال 2002 توسط محمد یوسف تاسیس شد.با توجه دبه روش و ایدوئولوژی بوکوحرام این گروه را طالبان نیجریه می نامند. بوکوحرام به معنی " آموزش و تحصیل غربی ممنوع است " که با اندیشه های سنت افراطی – جهادی  (خشونت آمیز ) که از بنیادگرایی ابن تمیته الهام گرفته است. (START,2014,2)در رابطه با این گروه چند نکته قابل ذکر است:
 -بوکوحرام گروهی است که برای تحقق اهداف خود متوسل به هویت های قومی و مذهبی شده است. چندقومی و مذهبی بودن نیجریه زمینه بهره برداری سیاسی از هویت های قومی و مذهبی را برای این گروه تسهیل کرده است. این گروه  بیان کرده است که به دنبال اجرای شریعت و ایجاد خلافت اسلامی است. اعلام خلافت اسلامی در شهر گوزا سبب تشدید فعالیت های تجزیه طلبانه در نیجریه و سایر کشورهای منطقه خواهد شد و تمامیت ارضی نیجریه را با مشکل مواجه خواهد کرد. علاوه بر این فعالیت های تجزیه طلبانه در سایر کشورها توسط گروههای متحد با بوکوحرام را تقویت خواهد کرد. به عبارت دیگر موفقیت این گروه سبب الگو شدن آنها برای سایر گروههای مشابه خواهد شد و گروههای تروریستی به سایر مناطق نیز سرایت خواهند کرد.
-  فعالیت بوکوحرام سبب ایجاد بحران مشروعیت سیاسی برای دولت فعلی نیجریه خواهد شد. چرا که مهم ترین کارویژه دولت ایجاد صلح و آرامش و امنیت برای شهروندان می باشد. دولت نیجریه تا کنون نتوانسته است فعالیت های این گروه را مهار کند و این نشانه ضعف دولت در برخورد با چنین گروه هایی می باشد. با توجه به اینکه در سال ۲۰۱۵ انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد  نحوه مدیریت این بحران تاثیر قابل توجهی بر روند انتخابات خواهد گذاشت.
- هر چند بوکوحرام ساختار تعریف شده ای ندارد اما فعالیت آن طی سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۴ در جذب نیرو، آموزش و ساماندهی بسیاری از اقدامات تروریستی هم چون حمله به مدارس، ربودن دختران و کشتن بسیاری از مردم و در نهایت تشکیل خلافت اسلامی نشان می دهد که این گروه طی این سالها از نظر توانایی و برنامه ریزی و هماهنگی اقدامات خود موفق عمل کرده است. البته نباید از نظر دور داشت که در صورت تشکیل خلافت اسلامی در ایجاد نظام سیاسی قابل قبول عامه مردم با مشکل مواجه خواهند شد. (صابر دوست،1393)

نقض حقوق زنان توسط بوکوحرام
گروه تروریستی بوکوحرام با ربودن بیش از 300 دختربچه نیجریه ای در کمتر از یک ماه، یکی از عجیب ترین گروهک های تروریستی دنیاست. " آدم رباهای عجیب و غریب "  این، شاید بهترین توصیف برای گروهی باشد که خبر آدم ربایی هایشان، حالا در دنیا پیچیده و رسما اعلام کرده اند که بیش از 300 دختر نوجوان نیجریه ای را در کمتر از یک ماه گذشته، ربوده اند و آنها را فروخته اند. در روزهای اخیر اخباری مبنی بر ربایش شبانه 8 دختر توسط افراد مسلح مظنون به عضویت در گروه تروریستی بوکو حرام در نزدیکی یکی از پایگاه‎های این گروه در شمال شرقی نیجریه منتشر شد. ربودن این هشت نفر که بین ۱۲ تا ۱۵ سال سن دارند.(باشگاه خبرنگاران جوان،1393) در سال 2013 بوکوحرام در یک سری حملات وحشیانه در شمال شرق دهها تن از پسران را هدف قرار دادند .و این گروه همچنین دختران و زنان را با قصد تجاوز به آنها و یا ازدواج اجباری ربودند. در آوریل 2014 در چیبوک در شمال شرقی نیجریه ، این گروه 276 نفر از دختران را از مدرسه ربوندن که به طور کلی بین 16 تا 18 ساله بودند. و در ویدیویی رهبر این گروه ،تهدید به فروش این دختران کرد.(smith,2014) بیش از 500 زنانی که توسط بوکوحرام ربوده شده بودند و اکنون با کمک ارتش نیجریه آزاد شده اند به عنوان برده جنسی مورد آزار قرار گرفته اند و بسیاری از آنان باردارند .با توجه به خشونت جنسی که علیه این زنان ربوده شده صورت گرفته آنها از نظر روحی و مراقبت های بهداشتی در وضعیت بسیار بدی قرار دارند.,(2015،)
Husband
موضع غرب نسبت به بوکوحرام
موضع آمريکايي‌ها
مقامات و رسانه‌هاي آمريکايي در موضع‌گيري‌هاي خود نسبت به اين گروه و اقدامات آن دو روند مشخص را اتخاذ مي‌نمایند. در درجه‌ی اول آن‌ها همواره اين گروه را وابسته و متحد با شبکه‌ی تروريستي بين‌المللي القاعده معرفي مي‌کنند و در کنار آن، وجود اين گروه را به عنوان تهديدي براي صلح و امنيت منطقه و به ويژه قاره‌ی اروپا مطرح مي‌سازند و نتيجه مي‌گيرند که ياري رساندن به دولت و نيروهاي امنيتي نيجريه براي مقابله‌ی مؤثر با آن در راستاي منافع ملي ايالات متحده است. مقامات آمریکایی در این راستا بیان می کنند: «واضح است که رهبران بوکوحرام در فکر انجام اقداماتي گسترده‌تر در منطقه‌اي وسيع‌تر و به طور خاص قاره‌ی اروپا هستند، چرا که آن‌ها از بين بردن هر چيزي را که غربي باشد، مشروع مي‌دانند. لذا اين در راستاي منافع ملي ما است که به نيجريه‌اي‌ها براي مقابله با اين مشکل داخلي کمک کنيم، قبل از اين که وضع بدتر شود و اين سازمان تروريستي قابليت گسترش اقدامات خود را در خارج از این کشور پيدا کند».(اندیشکده راهبردی تبیین،1392)
بوکوحرام؛ ساخته دست غربيان
«شيخ ابراهيم يعقوب زاکزاکي»، رهبر شيعيان و رئيس جنبش اسلامي نيجريه، معتقد است که حملاتي که به نام بوکوحرام در کشور اتفاق مي‌افتد، نقشه‌اي دقيق و طراحي‌شده از سوي «غربی‌های تشنه‌ی نفت» براي سرکوب حرکت‌ رو به رشد اسلام و جلوگيري از گسترش گرايش به اين دين در ميان مردم نيجريه است. وي هدف اصلي و تمرکز دشمنان را بر کنترل فعاليت‌هاي «جنبش اسلامي نيجريه»، که يک گروه شيعي است، برمي‌شمرد و با استناد به گزارش‌هاي موثق، از نگراني و هراس قدرت‌هاي جهاني از بيداري اسلامي موجود در نيجريه مي‌گويد که آنچه که آن‌ها را نگران کرده، این است که در نهايت کل کشور اسلامي و به ويژه شيعي شود. به گفته‌ی وي ترسي فزاينده در ميان کشورهاي غربي به وجود آمده است که اگر نيجريه به عنوان يک قدرت منطقه‌اي، اجازه يابد تا اسلام را مبناي عمل و حاکم بر کشور خود قرار دهد، قاره‌ی آفريقا تحت تأثير دوچندان قرار خواهد گرفت و اين مسأله، دلیل تلاش آن‌ها برای بي‌ثبات‌سازي نيجريه، با نام بوکوحرام می‌باشد. زاکزاکي با ترديد‌آميز خواندن ادعاهاي بوکوحرام مبني بر تلاش براي حاکم‌نمودن شريعت در کل کشور و اجراي قوانين اسلامي، خاطرنشان مي‌کند که چیزی به عنوان بوکوحرام وجود ندارد. او مي‌گويد: «تا به حال یک نفر را هم ندیده‌ام که خودش را عضو بوکوحرام بداند. دشمنان ما از خارج می‌آیند و آن‌هایند که پشت این بمب‌گذاری‌ها هستند. چگونه ممکن است چند نفر که همواره با نقابي بر چهره در انظار عمومي حاضر مي‌شوند، بدون ارائه‌ی چارچوب فکري منسجم، استفاده از ابزارهاي ارتباطي و رسانه‌هاي تبليغي چون روزنامه يا وبسايتي که عقايد آن‌ها را شرح دهد و يا حتي براي عضوگيري تلاش کند، به دنبال تشکيل حکومت اسلامي باشند». او اين ادعاها را نوعي به سخره گرفتن اسلام مي‌داند که توسط دشمنان و افرادي که انگيزه‌هاي شيطاني دارند، دنبال مي‌گردد. ساير تحليل‌گران شيعه‌ی نيجريه نیز معتقدند قصد غربيان اين است که يک سومالي ديگر را در نيجريه به وجود بياورند و باعث شوند که نیجریه با درگيري در جنگ فرقه‌اي و قبيله‌اي و افتادن به جان يک‌ديگر، ضعيف شده و دولت مرکزي مقتدر و مستقلي نداشته باشد و آن‌ها به راحتي بتوانند منابع اين کشور، به ويژه منابع نفتي، گازي، آبزيان دريايي و زمين‌هاي حاصلخيز آن را غارت کنند. (اندیشکده راهبردی تبیین،1392)
از منظر دیگر حتی اگر بپذیریم که دولت های غربی و متحدان آن ها هم چون رژیم صهیونیستی در تشکیل چنین گروهی در نیجریه دخیل نبوده اند، اما این جنبش به دو دلیل  منافع سیاسی بسیاری برای کشورهای غربی به همراه دارد: اول این که فرصت مداخله و حضور کشورهای غربی و اسرائیل را در نیجریه و کل منطقه را فراهم خواهد کرد. هر چه غرب آسیا و آفریقا با آشوب ها ی بیشتری درگیر باشد کشورهای غربی فرصت بیشتری برای بهره برداری از این مناطق در اختیار خواهند داشت و بر عکس صلح و آرامش در این مناطق دست کشورهای غربی از این مناطق را کوتاه خواهد کرد.در مورد نیجریه این مسئله نمود بیشتری دارد، چرا که نیجریه بزرگترین تولید کننده نفت در قاره افریقا می باشد و طی دهه اخیر نیز مناسبات اسرائیل با این کشور گسترش بیشتری پیدا کرده است ، بدیهی است فعالیت چنین گروههایی می تواند زمینه ساز حضور پررنگ اسرائیل و متحد استراتژیک آن  یعنی ایالات متحده را فراهم کند. دلیل دوم به مبارزه غرب با اسلام سیاسی بر می گردد.اقدامات بوکوحرام و گروههای مشابه بهترین فرصت برای غرب است تا منشا شکل گیری چنین گروههایی را اسلام سیاسی معرفی کند  و با استناد به نظریه برخورد تمدن ها بزرگترین دشمن غرب را اسلام سیاسی معرفی کرده  و به این ترتیب از رشد و توسعه اسلام سیاسی به سایر کشورها و مناطق جلوگیری به عمل آورد.به ویژه آن که در حال حاضر شیعیان نیجریه پر جمعیت ترین گروه شیعی در قاره آفریقا هستند و بیش از هر جای دیگر متاثر از ایران هستند و رهبر آن ها زکزاکی با مراجع ایران ارتباط گسترده ای دارد. (صابر دوست،1393)
نتیجه گیری
با توجه به مطالب بیان شده جریان تکفیری به یکی از مهمترین تحولات منطقه ای تبدیل شده است و گروه بوکوحرام نیز در این راستا آفریقا (نیجریه) را به ناامنی کشانده است. اقدامات وحشیانه بوکوحرام نسبت به زنان و دختران (ربودن دختران ،تجاوز ،خشونت جنسی و...) این گروه را به بزرگترین ناقض حقوق زنان در منطقه تبدیل کرده است .در این میان کشورهای غربی بویژه آمریکا که خود را داعیه دار حقوق بشر در شکل دهی به نهاد های حقوق بشری در عرصه بین المللی می داند در این خصوص مبارزه با بوکوحرام اقدام موثری انجام نداده اند وحتی این امر فرصتی برای ایجاد بی ثباتی در منطقه برای بهره برداری سیاسی غربی ها ایجاد کرده است .
منابع
صابردوست ، مهناز.( ۱۳۹۳/۰۶/۱۳) بررسی ابعاد فعالیت بوکوحرام در نیجریه ، صاحب نیوز
  ، (۲۱ اسفند ۱۳۹۲) ، بررسی دیدگاه‌های مختلف شکل‌گیری بوکوحرام ، اندیشکده راهبردی تبیین، موسسه مطالعاتی تحقیقاتی افران
  (19 اردیبهشت 1393)، «بوکوحرام» عجیب ترین گروهک تروریستی دنیا ،باشگاه خبرنگاران جوان
Smith, Mike .(2014), FACTSHEET: Explaining Nigeria’s Boko Haram and its violent insurgency , AFP Foundation
http://africacheck.org/factsheets/factsheet-explaining-nigerias-boko-haram-and-its-violent-insurgency/#sthash.AgIWeYn6.dpuf
Husband, Emma,( May 21, 2015), Abortion Rights for Women Rescued from Boko Haram, international womens initiative
http://www.internationalwomensinitiative.org/news/2015/5/21/abortion-rights-for-women-rescued-from-boko-haram
(May 2014), Boko Haram Recent Attacks, START, BACKGROUND REPORT

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

شماره 30- تیرماه 1394

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837