آرشيو

آمریکا و طرح مسئله حقوق بشر ایران

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 


چکیده
این پژوهش در پی تبیین  نقش حقوق بشر در سیاست خارجی آمریکا و استفاده ابزار گونه (با  معیاردوگانه) ایالات متحده  از این امر برای تثبیت قدرت هژمونی خود در جهان می باشد. همچنین چگونگی بکار گیری از مباحث  حقوق بشری و اهداف مورد نظر آمریکا در مواجه با کشور ایران مورد واکاری قرار می‌گیرد.
مقدمه
امروزه بحث حقوق بشر به یکی از مباحث مهم در محیط بین المللی مبدل شده و قدرتهای بزرگ بویژه آمریکا از این ابزار برای پیشبرد منافع خود استفاده می‌کند. اگرچه ایالات متحده خود را داعیه دار حقوق بشر در شکل دهی به نهادهای حقوق بشری در عرصه بین‌المللی می‌داند اما خود یکی از بزرگترین ناقضان حقوق بشر در داخل و خارج از آمریکاست . هم اکنون حقوق بشر به یک ابزار سیاسی تبدیل شده است که آمریکا از طریق آن بر کشورهای مخالف خود اعمال فشار می‌کند. در این راستا، آمریکا سعی دارد  ایران را کشوری ضد حقوق بشری  معرفی کند و با اعمال تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران و صدور قطعنامه در سال‌های اخیر سعی در تضعیف موقعیت ایران و مشروعیت زدایی از نظام جمهوری اسلامی ایران دارد. این پژوهش سعی دارد به این سوال پاسخ دهد که آمریکا چگونه و با چه اهدافی بحث حقوق بشر را در مورد ایران مطرح می‌کند. و در نهایت به اثبات می‌رسانیم: آمریکا با سیاست دوگانه در زمینه حقوق بشر از این امر به عنوان ابزار سیاسی برای اعمال فشار بر ایران استفاده می‌نماید.
جایگاه حقوق بشر در سیاست خارجی آمریکا
دکترین حقوق بشر از گذشته تاکنون نقش عمده‌ای در سیاست خارجی آمریکا داشته است. آمریکا در این زمینه خود را یکی از حامیان حقوق بشر معرفی کرده است اما در واقع از آن به عنوان ابزاری در جهت مداخله و محدود کردن کشورهای مخالف خود استفاده می‌کند.
در این حوزه جیمی کارتر حقوق بشر را "  کلیدی ترین مفهوم " و" نگرانی اصلی" سیاست خارجی آمریکا معرفی می‌کند و معتقد است با گسترش حقوق بشر و دموکراسی در سراسر جهان امنیت آمریکا افزایش می‌یابد و ایالات متحده از این طریق می تواند پرستیژ اخلاقی از دست رفته اش را بازیابد. همچنین تحت قوانین بین‌المللی، ایالات متحده حق قانونی و مسئولیت برای ترویج حقوق بشرمی‌یابد. Cohen ,2008 : 5))
با پایان جنگ سرد سیاست خارجی حقوق بشری آمریکا وارد مرحله جدیدی شد. در این دوران آمریکا با اعلام پیروزی در مقابل کمونیسم خود را به عنوان قدرتی آزادی خواه و ارمغان آور حقوق بشر به جهانیان معرفی کرد.( آقایی، براتی ، 1389 : 28)
آمریکایی‌ها در همه این سال ها به صورت گزینشی و با استاندارد دو گانه نسبت به حقوق بشر عمل کرده اند و هرجا که لازم دانسته‌اند از حقوق بشر به عنوان ابزاری سیاسی برای وارد کردن فشار به کشورهای مخالف خود استفاده کرده‌اند. در حقیقت، حقوق بشر، آزادی، عدالت و دموکراسی، شعارها و اصطلاحات زیبایی هستند که از دیرباز مورد توجه قرارگرفته‌اند و قدرت‌های بزرگ برای توجیه خواسته های سیاسی خویش از آن بسیار بهره جسته‌اند. این بهره وری به همین رویه، هم اکنون نیز دوام دارد و آمریکا هم اینک سردمدار این رویه به حساب می‌آید. ( www.islamtimes.org )

 


تمهیدات آمریکا در پیشبرد سیاست خارجی حقوق بشری
آمریکا در این راستا به اقتضای زمان، کشور مورد نظر و ظرفیت‌های خود تمهیداتی را به کار می‌گیرد :
اعمال نفوذ و تحمیل نظرات :
اعمال نفوذ آمریکا در سازمان ملل بدین صورت که دیدگاه‌های خود در مورد حقوق بشر را در نهادهای وابسته به سازمان ملل از قبیل شورای امنیت ، مجمع عمومی و کمسیون حقوق بشر تحمیل می‌کند.
تنظیم گزارش‌های سالیانه در مورد وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف:
آمریکا در این گزارش‌ها عملکردهای حقوق بشری کشورهای جهان و کمک ایالات متحده در جهت برقراری دموکراسی را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.
رویه سازی ایجاد عرف در زمینه ملاحظات حقوق بشری مورد نظر خود در عرصه بین‌المللی:
ایالات متحده ترویج حقوق بشر و دموکراسی را به عرف و رویه در سطح بین المللی مبدل سازد. مواد و اصولی در این ارتباط، در بیانیه‌های پایانی کنفرانس‌ها و اجلاس‌های بزرگ می‌گنجاند.
مجازات‌ها ، تحریم‌های اقتصادی – مالی:
آمریکا نقض حقوق بشر از سوی کشورهای مخالف خود را بهانه‌ای برای مجازات‌ها و تحریم‌های یک جانبه علیه این کشورها قرار داده است و آن‌ها را به شکلی طرح ریزی کند که سایر کشورها نیز به انجام اقدام مشابه آمریکا روی آورند.
جنگ روانی و رسانه‌ای :
ایالات متحده با بهره‌گیری از قدرت رسانه‌ای خود ارزش‌های حقوق بشر لیبرال را مطابق با منافع خود با معیار‌های دوگانه در سراسر جهان ترویج می‌کند. آمریکا را به عنوان الگو و سرمشق معرفی می‌کند و کشورهای مخالف آمریکا را ناقض حقوق بشر ودموکراسی نشان می‌دهد.( آقایی ،براتی ، 1389: 30-33 )

 


آمریکا و طرح مسئله حقوق بشر ایران
آمریکا ادعا می‌کند ایران دارای سابقه‌ای طولانی از نقض حقوق بشر در داخل ایران است و در این رابطه تعداد اعدام‌ها، زندانیان سیاسی بعد از انتخابات 1388 و... را مطرح می‌کند و همچنین معتقد است  اخیراً در خارج بویژه در بحران سوریه با حمایت از بشار اسد و گروه حزب الله به نقض حقوق بشر بطور گسترده دست زده است. Levitt ,2013: 1 ))
اقدامات آمریکا به بهانه ارتقاء حقوق بشر در  ایران :
1.برجسته کردن و حمایت از فعالیت سازمان های غیر دولتی (NGO) مانند : انجمن وکلا ، حقوق زنان و ... و ارئه گزارشات حقوق بشری
2. حمایت از آزادی بیان ایران با تقویت خدمات اینترنتی در قالب شبکه‌های اجتماعی و ارائه نرم افزار هایی برای غلبه بر فیلترینگ اینترنت و ماهواره
3. مطرح کردن  وضعیت  حقوق بشری ایران توسط مقامات بلندپایه آمریکا در دیدارهای دوجانبه با ایران
4.تحت فشار قرار دادن ایران در کنفرانس‌های بین المللی و وارد کردن بحث حقوق بشری در مذاکرات هسته‌ای ایران و5+1 Takeyh ,2014 ))
اهداف آمریکا از طرح حقوق بشر علیه ایران
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، جمهوری اسلامی ایران که مهمترین متحد استراتژیک آمریکا بود به سرسخت ترین دولت در مقابل ایالات متحده تبدیل شد. مهمترین مانع بین دو کشور بحث ایدئولوژیک است که ایران، آمریکا را به " عنوان شیطان " بزرگ قلمداد می‌کند و آمریکا ایران به عنوان بخشی از " محور شرارت ". به این مباحث باید اسلام گرایی را اضافه کرد که در تضاد با منافع آمریکا تعریف می‌شود. Friedman,2013) ) با توجه به استراتژی امنیت ملی ایالات متحده در سال 2006 منافع عمده آمریکا در خاورمیانه عبارتند از:  تامین امنیت عرضه نفت و گاز / از بین بردن تهدیدات سازمان تروریستی / جلوگیری از گسترش سلاح های کشتار جمعی  /حفظ موجودیت اسراییل و مزیت کیفی نظامی اش
نکته قابل توجه اینکه این چهار منافع آمریکا تماما با اهداف ایران درگیر است و ایران چالش جدی بر سر دستیابی آمریکا به هژمونی منطقه‌ای در خاورمیانه است.( www.adl.org) با توجه به این که حل این موضوع غیر ممکن به نظر می‌رسد و دو کشور منافع ملی‌شان را در جهت تضاد با یکدیگر تعریف کرده‌اند آمریکا همواره در پی تضعیف ایران در منطقه و جهان است. بنابراین فشار بر ایران معرفی این کشور به عنوان کشور ناقض حقوق بشر و تهدید جدی برای جهانیان در این راستا صور پذیرفته است.
دولت آمریکا با استانداردهای دوگانه در برابر نقض حقوق بشر در جهان همواره ایران و بعضی از کشورهای مخالف با نظم هژمونیک را کشورهایی معرفی کرده است که در آن ها حقوق بشر نقض می‌شود. آن‌ها در چارچوب این نظام هژمونیک حتی سازمان‌های بین المللی را نیز با خود همراه کرده‌اند. با این حال آنچه در این میان نادیده گرفته می‌شود نقض فاحش حقوق بشر در خود این کشورها و متحدانشان مانند رژیم صهیونیستی و حتی بعضی کشورهای عربی است .کشتار مردم بی گناه فلسطین، بحرین و... نقض حقوق بشر به شمار نمی‌آید. (خان بیگی ، 1390 : 2)
حقوق بشر ابزاری برای فشار بر ایران
تاكتيك جنگ رواني آمریکا علیه ایران در مباحث حقوق بشری در سه مرحله مختلف قابل بررسی است.
  ۱) ديپلماسي مدار دوم يعني مراودات رسمي مقامات دولت امريكا با اپوزيسيون داخلي طرفدار حقوق بشر؛
۲) گسترش برنامه‌هاي راديو و تلویزیونی همچون راديو فردا و صداي آمريكا با محوريت نقض حقوق بشر در ايران؛ ۳) وادار نمودن نهاد‌هاي بين‌المللي نظير شوراي حقوق بشر و كميته حقوق بشر به اتخاذ مواضع منفي نسبت به جمهوری اسلامی ایران مي‌باشد.( www.asipress.ir)
به طور کلی اينكه، دولتمردان آمريكايي از طريق اعمال فشار به ايران در زمينه‌هایي چون آزادي بيان و انديشه و برابري حقوق زنان و مردان و متهم كردن و مطرح نمودن ايران به عنوان ناقض حقوق بشر و حامي تروريسم بين‌المللي به تلاش خود براي منزوي ساختن ايران در جامعه بين‌المللي و القاي روي گرداني مردم ايران از حاكميت سياسي در راستاي تز جداسازي ملت از دولت و تقويت گزينه‌ي منازعه قدرت در داخل از سوي ديگر پرداخته‌اند. مقامات آمريكايي بارها در خصوص آنچه كه نقض حقوق بشر و عدم آزادي در ايران مي‌نامند، سخن به ميان آورده‌اند. وزارت خارجه آمريكا هر ساله گزارشاتي راجع به نقض حقوق بشر در ايران منتشر مي‌كند. این گزارشات از آن جا که توسط دستگاه‌های کشورهای توسعه یافته تهیه می‌شوند در راستای اهداف این کشور‌ها نیز قرار دارند. مثلاً وزارت خارجه این کشور در ۲۸ فوريه ۲۰۰۵ با انتشار گزارشی در خصوص آنچه آن را نقض حقوق بشر می‌نامد، سوء استفاده شديد حقوق بشر در ايران بويژه عليه بهاييان را محكوم نمود. همچنین قطعنامه اخیر سازمان ملل در مورد نقض حقوق بشر در ایران در این راستا قابل تبیین است در فاصله تنها ۳ روز پس از محکوم شدن طرح ترور سفیر عربستان در واشینگتن از سوی سازمان ملل متحد که دادگستری آمریکا ادعا می‌کند سپاه قدس ایران در آن نقش داشته، سازمان ملل قطعنامه‌ای علیه نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی به تصویب رساند. (همان )
نتیجه گیری
مباحث مطرح شده نشان می‌دهند، با توجه به جنگ عراق و افغانستان و حمایت از رژیم صهیونیستی در کشتار غزه و فلسطین و همچنین با توجه به حوادث اخیر فرگوسن چهره ضد حقوق بشری آمریکا به شدت نمایان شده است. این در حالی است که ایالات متحده با هر بهانه‌ای از این ابزار برای فشار علیه کشورهای مخالف خود یعنی ایران استفاده می‌کند تا ضمن امتیاز گیری، و مشروعیت زدایی از نظام جمهوری اسلامی، چهره منفی را برای ایجاد اجماع جهانی علیه این کشور ایجاد کند. با توجه به اینکه هم اکنون، ایران و آمریکا در پروسه مذاکرات هسته ای هستند، آمریکا سعی کرده با وارد کردن مباحث حقوق بشری در مذاکرات هسته ای از ایران امتیاز بگیرد و هزینه‌هایی را بر ایران اعمال کند.
فهرست منابع
1.    آقایی، داوود. براتی ،رضا .(1389). تاملی بر سیاست خارجی حقوق بشری آمریکا(با نگاهی به سیاست آمریکا در قبال ایران)، فصلنامه سیاست، دوره چهارم، شماره 1
2.    خان بیگی ،سمانه .( 1390 )، دیواری به بلندی نقض حقوق بشر (جنبش وال استریت و نقض حقوق بشر در آمریکا) ، مجله زمانه ، شماره 105 -106  
3.    حقوق بشر در سیاست خارجی آمریکا از شعار تا واقعیت،( ۵ شهريور ۱۳۹۲ )، دسترسی در سایت : http://www.islamtimes.org/fa/doc/article/295901
4.    حقوق بشر نرم افزار سیاست خارجی آمریکا، (شنبه ۲۹ تير ۱۳۹۲)، موسسه مطالعات آمریکا دسترسی مقاله در سایت : http://www.asipress.ir/vdcdxx0s.yt0xk6a22y.html
5.    Friedman , George.( November 12, 2013 ). The U.S.-Iran Talks: Ideology   and Necessity available  https://www.stratfor.com/weekly/us-iran-talks-ideology-and-necessity/ Geopolitical Weekly
6.    Takeyh , Ray.( February ,2014 ). How to promote HumanRights in Iran ,    Council on Foreign Relations , policy Innovation Memorandum, NO.34  available : http://www.cfr.org/iran/promote-human-rights-iran/p32371
7.    ___ ,( November 24, 2014). The Iranian Nuclear Threat: Why it Matters , Anti-Defamation League(ADL)   available:
http://www.adl.org/israel-international/iran/c/the-iranian-nuclear-threat-why-it-matters.html
8.    Levitt , Matthew .( May 30, 2013) . Iranian Support for Terrorism and       Violations of Human Rights .the washington institute for Near East Policy
9.    Cohen , Roberta.(2008). Integrating human rights in US foreign policy :    the challenges ,and the criteria for an effective policy , Project on Internal Displacement   The Brookings Institution University of Bern , foreign service institute

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

فراخوان پذیرش مقاله

 
فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان با رویکرد حقوق و کرامت اسلامی بشر، دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 16051 می باشد. پایگاه های نمایه کننده مجله: نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی، کتابخانه اسناد ملی، سیویلیکا و ...
 
محورهای كلي مقالات با دو گرایش حقوق زنان و حقوق بشر در اين فصلنامه به اين صورت خواهد بود:
حقوق بشر
حقوق زنان
 حقوق بین الملل
حقوق خصوصی
 حقوق عمومی
حقوق کیفری
 
و سایر موضوعات حقوقی که مرتبط با اهداف و کارکردهای فصلنامه و با گرایش حقوق زنان و حقوق بشر باشد.
پژوهشگران گرامی می توانند مقالات مرتبط خود را از طریق سامانه اینترنتی به آدرس زیر ارسال نمایند.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره‌های تماس:  02188800817   02188900837